Την Τρίτη 2 Φεβρουαρίου, στο café του βιβλιοπωλείου Ianos (Σταδίου 24) γίνεται παρουσίαση του νέου βιβλίου του Γιώργου Κόρδη «Με χώμα και φως, άσκηση ζωγραφικής στη ζωγραφική της άσκησης». Στην καλαίσθητη αυτή έκδοση έχουμε μια προσωπική συνομιλία του ζωγράφου με ασκητικές μορφές της Εκκλησίας μέσα από κείμενα και εικόνες.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν η Επίκουρος Καθηγήτρια της Θεολογικής Σχολής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κ. Ιωάννα Στουφή και ο ζωγράφος – Αγιογράφος π. Σταμάτιος Σκλήρης.
Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.
Ο Γιώργος Κόρδης γεννήθηκε στη Μακρυρράχη Φθιώτιδας το 1956. Σπούδασε Θεολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (1975-1979), ενώ παράλληλα έκανε ελεύθερες σπουδές Ζωγραφικής και Βυζαντινής Εικονογραφίας και μελέτησε συστηματικά την Ιστορία και Αισθητική της Βυζαντινής Ζωγραφικής.Από το 2003 είναι Λέκτορας της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών (εικονογραφία: θεωρία και πράξη). Συνέχισε τις σπουδές του στις Καλές Τέχνες στη Βοστόνη των Η.Π.Α. (School of the Museum of Fine Arts of Boston, 1987-1989).
Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα, μαθήτευσε κοντά στο μεγάλο Έλληνα χαράκτη Φώτη Μαστιχιάδη, που τον μύησε στον κόσμο της χαρακτικής τέχνης και κυρίως της χαλκογραφίας. Από το 1993 ως το 1997 προσέγγισε εικονογραφικά τα λογοτεχνικά κείμενα του Παπαδιαμάντη και άλλων Ελλήνων λογοτεχνών (Κόντογλου, Καρκαβίτσα, Μωραϊτίδη), καθώς και λαϊκά παραμύθια της Κύπρου. Παράλληλα ασχολήθηκε με την έκδοση συλλεκτικών βιβλίων. Από το 1990 ασχολείται συστηματικά με τη διδασκαλία της βυζαντινής ζωγραφικής, οργανώνοντας σειρές μαθημάτων και καλοκαιρινά σεμινάρια. Πηγή:Πρόναος
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Σερβίας κ.Μπόρις Ταντιτς κατά την χθεσινή συνάντηση του με τον Μακαριώτατο Πατριάρχη Σερβίας κ.κ.Ειρηναίο ετόνισε ότι η Εκκλησία εχει σημαντική θέση στην σερβική κοινωνία.
Ο Πρόεδρος και ο Πατριάρχης συζήτησαν για την θέση του κλήρου και του μοναχισμού της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στο Κοσσυφοπέδιο, καθώς και για την προστασία των πολιτιστικών μνημείων στην νότια σερβική επαρχία.
Κατά την διάρκεια της συνάντησης συμφώνησαν να επισπευσθούν οι εργασίες για την αποπεράτωση του Ιερού Ναού του Αγίου Σάββα στο Βελιγράδι, ενώ εξέτασαν το θέμα του εορτασμού των 1700 χρόνων από την εκδοση του διατάγματος των Μεδιολάνων στην πόλη Νις το ετος 2013.
Στη συνάντηση αυτή συμμετείχε και το Μέλος της Ιεράς Συνόδου ο Μπάτσκας Ειρηναίος.
Ο Επίσκοπος Νύσσης κ.κ. Ειρηναίος Γκαβρίλοβιτς είναι ο νέος Πατριάρχης της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Σερβίας. Στις 14.15 χθές το μεσημέρι οι καμπάνες του Μητροπολιτικού Ναού του Βελιγραδίου εσημαναν την εκλογή του 45ου Πατριάρχη Σερβίας.
Η Αγία Αρχιερατική Σύνοδος της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας εξέλεξε τον νέο Αρχιεπίσκοπο Πεκίου, Μητροπολίτη Βελιγραδίου και Καρλοβακίου και Πατριάρχη των Σέρβων κ.κ. Ειρηναίο με κλήρο.
Νωρίτερα και μετα από τρεις γυρους ψηφοφορίας εξελέγησαν τρεις υποψήφιοι: ο Μητροπολίτης Μαυροβουνίου και Παραθαλασσίας Αμφιλόχιος Ράντοβιτς, ο Επίσκοπος Μπάτσκας Ειρηναίος Μπούλοβιτς και ο επίσκοπος Νύσσης Ειρηναίος. Οι δύο πρώτοι, καθηγητές της Θεολογικής Σχολής Βελιγραδίου, ελληνομαθείς, γνωστοί μεγάλοι θεολόγοι και πνευματικα παιδιά του πατρός Ιουστίνου Πόποβιτς ήταν οι επικρατέστεροι για τη νίκη.
Όμως και αυτή τη φορά εγινε η εκπληξη όταν από τον επι του Ευαγγελίου φάκελο, ο Ηγούμενος Γαβριήλ ανέσυρε το ονομα του ογδοντάχρονου Νέου 45ου Πατριάρχη Σερβίας κ.κ.Ειρηναίου. Στην εκλογική σύνοδο συμμετείχαν 45 Μητροπολίτες και Επίσκοποι. Αμέσως μετα την εκλογή του ο Νέος Πατριάρχης των Σέρβων κ.κ.Ειρηναίος δήλωσε ότι η εκλογή του ηταν θεία ευδοκία και ευδοκία της Αγίας και Ιεράς Συνόδου και ότι θα εργαστεί στον αγρό του Κυρίου σε συνεργασία με ολους τους Επισκόπους της Σερβικής Εκκλησίας.
Στο επικεντρο του πολυήμερου εορτασμού του κύκλου του Δωδεκαημέρου, βρίσκεται η διπλή εορτή Χριστούγεννα-Φώτα, η για να χρησιμοποιήσουμε ένα παλαιό ορο που συμπεριλαμβάνει και τα δυο γεγονότα: «Τα επιφάνεια». Πρόκειται για ένα παλαιό ορο που σήμαινε την φανέρωση μιας επίγειας θεότητας. Ηταν μια γιορτή, ένα χαρμόσυνο γεγονός. Στη θέση αυτών των ψευδών επιφανειών η Εκκλησία μας από πολύ νωρίς τοποθέτησε την επιφάνεια του μόνου αληθινού Θεού, μέσα από την ενανθρώπιση του Σωτήρος Χριστού. Γρήγορα όμως και συγκεκριμένα τον 4ο αιώνα «τα επιφάνεια χωρίστηκαν σε Χριστούγεννα και Φώτα, στον εορτασμό της γέννησης και της Βάπτισης του Χριστού.Παρά τον διαχωρισμό όμως αυτόν, ο πρωταρχικός χαρακτήρας της εορτής παρέμεινε ο ιδιος: Η διακήρυξη της επιφάνειας του Θεού στο πρόσωπο του Χριστού. Αλλά και όταν αργότερα επικράτησε το πολιτικό ημερολόγιο πάλι οι δυο εορτές μας υπενθυμίζουν την κάθοδο και την αποκάλυψη του Θεού στον κόσμο: Ανοίγει το ετος με τα Φώτα και κλείνει με τα Χριστούγεννα. Η Εκκλησία μας δηλαδή μας υπενθυμίζει διαρκώς, ότι ο Θεός φανερώνεται από αγάπη ανάμεσα μας για να μας αποκαλύψει την αλήθεια και να μας σώσει. Και αυτή η φανέρωση του Θεού μας οδηγεί στην αληθινή γνώση και του Θεού και του κόσμου και του ανθρώπου. Στη συνέχεια μπορούμε εν συντομία να δούμε πως η αποκάλυψη-φανέρωση του Θεού μας οδηγεί στην αληθινή γνώση του ανθρώπου, στην αληθινή ανθρωπογνωσία. Με την κάθοδο του Θεανθρώπου Χριστού μας απεκαλύφθη ο αληθινός Θεός και ο αληθινός ανθρωπος. Μας φανερώθηκε η αληθινή φύση του ανθρώπου: -Γιατί υπάρχει -Ποια η σχέση του με τον κόσμο Αυτή η νέα ανθρωπογνωσία δηλαδή βασίζεται στην ανθρώπινη φύση του Χριστού. Ο Χριστός προσλαμβάνει την ανθρώπινη φύση και την ανακαινίζει. Δηλαδή στον Χριστό γνωρίζουμε τον αληθινό ανθρωπο, γιατί ο Χριστός μας τον φανέρωσε ετσι όπως είναι στις σχέσεις του με το Θεό, τον κόσμο και τον συνάνθρωπο. Με αλλα λόγια γνωρίζουμε ποιοι είμαστε γιατί γνωρίζουμε ποιος είναι ο Χριστός, ο αληθινός ανθρωπος και ο αληθινός Θεός. Ο χριστός δεν μας πηγαίνει πίσω στην προπτωτική κατάσταση του Αδάμ, αλλά πολύ μακρύτερα: Σ’ εκείνο που επρεπε να φθάσει ο Αδάμ και δεν μπόρεσε, στην θέωση. Και το μεγάλο ερώτημα που τίθεται είναι: Μήπως αυτή η θέωση είναι επικίνδυνη για τον ανθρωπο; Μήπως ετσι εχουμε χάσιμο του ανθρώπου; Στην ιστορία του ανθρώπου πολλοί είναι εκείνοι που εθεσαν το Θεό σαν το μέτρο του ανθρώπου. Οτι δηλαδή ο ανθρωπος πρέπει να δοθεί στο Θεό, να θυσιασθεί χάριν του Θεού. Αν όμως ο Θεός είναι το μέτρο μας, τότε σύμφωνα με τις σύγχρονες παραθρησκείες ο ανθρωπος θα πρέπει να απορροφηθεί από το Θεό, να αφομοιωθεί στο Θεό, να ταυτιστεί με το θεό για να γίνει δήθεν ευτυχής. Μήπως όμως ετσι χάνεται, εξαφανίζεται ο ανθρωπος; Οι Πατέρες λένε πω ναι, ετσι εχουμε χάσιμο του ανθρώπινου προσώπου και εξαφάνιση του ανθρώπου. Γι’ αυτό και τονίζουν τόσο πολύ την επιφάνεια του Θεού, την αποκάλυψη και φανέρωση του Θεού στον κόσμο μέσα από την ενανθρώπιση του Δευτέρου Προσώπου της Αγίας Τριάδος, του Υιού και Λόγου του Θεού, του Σωτήρος Ιησού Χριστού. Γιατί η επιφάνεια του Θεού θέτει στο κέντρο ένα άλλο μέγεθος, τον Θεάνθρωπο, τον τέλειο Θεό και τον τέλειο ανθρωπο, τον Σαρκωθέντα Υιό του Θεού Πατρός. Μέτρο του ανθρώπου πλέον είναι ο Θεάνθρωπος Χριστός, τέλειος Θεός και τέλειος ανθρωπος, ολόκληρος Θεός και ολόκληρος ανθρωπος. Ο Θεάνθρωπος Χριστός, αυτό το νέο μέγεθος είναι το κλειδί για να φθάσουμε στο Θεό χωρίς να χαθούμε και να πραγματοποιηθεί ο ανθρωπος χωρίς να καταργηθεί ο Θεός(Αθανάσιος Γιέβτιτς). Ο Θεάνθρωπος Χριστός σώζει θα λέγαμε και το Θεό και τον ανθρωπο, από οποιοδήποτε χάσιμο. Ο Θεός κατεβαίνει μέχρι τον ανθρωπο, για να μπορέσει ο ανθρωπος να ανεβεί μέχρι το Θεό και να μη χαθεί. Ο Θεός ενανθρωπίζεται για να θεωθεί ο ανθρωπος. Το μυστήριο του Θεανθρώπου δεν είναι απλώς ένα δόγμα της πίστης μας, αλλά ο τρόπος του Θεού να δώσει τον εαυτό του στον ανθρωπο και να δεχθεί τον ανθρωπο στον εαυτό του χωρίς να κινδυνεύει(να χαθεί η να καταργηθεί η να μειωθεί) κανείς εκ των δυο. Αυτή είναι η νέα ανθρωπογνωσία που κομίζει η Εκκλησία μας και νοηματοδοτεί τη ζωή μας. Ειναι ελπιδοφόρα, είναι η αισιόδοξη προοπτική για ένα νέο κόσμο, για μια νέα σχέση με το Θεό, για μια νέα αγαπητική σχέση με τους συνανθρώπους μας.
Η Πρωτοχρονιά συμβολίζει την αναγέννηση, την αρχή ενός νέου κύκλου ζωής και τα έθιμα που συνδέονται με την ημέρα αυτή, σε πολλές από τις χώρες των Βαλκανίων έχουν ρίζες στο μακρινό παρελθόν. Η Πρωτοχρονιά γιορτάζεται στις μεγάλες πόλεις των Βαλκανίων με υπαίθριες εκδηλώσεις, συναυλίες, πυροτεχνήματα, ανταλλαγή δώρων, αλλά και χρώμα παραδοσιακό, κυρίως στις αγροτικές περιοχές.
Ρουμανία Ο εορτασμός της Πρωτοχρονιάς στη Ρουμανία έχει έντονο παραδοσιακό άρωμα. Οι Ρουμάνοι υποδέχονται το Νέο Έτος με τη διατήρηση διάφορων εθίμων, τα οποία μεταδίδουν στις μελλοντικές γενιές. Οι περισσότερες από τις παραδόσεις συνδέονται με την καλή τύχη και την ευημερία, με αφορμή την έλευση της νέας χρονιάς .Στη Ρουμανία, την Πρωτοχρονιά τα παιδιά συνθέτουν τη "Σόρκοβα", ένα μπουκέτο από κλαδί, το οποίο στολίζεται με χρωματιστά χάρτινα λουλούδια, για να ευχηθούν ευτυχία το νέο έτος, ενώ αγγίζουν μ' αυτό τους ενήλικες, για να έχουν υγεία και μακροημέρευση.Παραδοσιακά, το μπουκέτο "Σόρκοβα" φτιαχνόταν από ένα ή περισσότερα κλαδιά οπωροφόρων δένδρων (ένα από μηλιά, ένα από κερασιά, ένα από αχλαδιά και ένα από δαμασκηνιά), τα οποία τοποθετούνταν σε ζεστό μέρος στις 30 Νοεμβρίου, του Αγίου Ανδρέα, ώστε να βγάλουν μπουμπούκια και να ανθίσουν έως την Πρωτοχρονιά.Στα παιδιά προσφέρονται ως αντάλλαγμα για τις ευχές κεράσματα, κέικ, μπισκότα, γλυκά και χρήματα.Το πρωί της πρώτης ημέρας του Νέου Έτους, ορισμένες ορθόδοξες οικογένειες πετούν κέρματα στο νερό, καθώς έτσι πιστεύουν πως θα έχουν καλοτυχία όλη τη χρονιά.Τα μεσάνυχτα της 31ης Δεκεμβρίου, οι αγρότες κάνουν πρόγνωση καιρού της χρονιάς που έρχεται, χρησιμοποιώντας μεγάλες φλούδες κρεμμυδιού. Ξεφλουδίζουν τα κρεμμύδια ακολουθώντας τη σειρά των μηνών ενός έτους και βάζουν αλάτι σε κάθε φλούδα. Την Πρωτοχρονιά, ένα άτομο με ικανότητες στη μαγική τέχνη και τη μαντεία ελέγχει το επίπεδο υγρασίας στο αλάτι, που έχει λιώσει πάνω στις φλούδες του κρεμμυδιού και έτσι λέγεται πως μπορεί να μάθει τις κλιματικές συνθήκες που θα επικρατήσουν τη νέα χρονιά.Ένα άλλο έθιμο είναι το "Βέργκελ" που αφορά αποκλειστικά ανύπανδρους νεαρούς ανθρώπους και τους γονείς τους. Εκείνος που ακολουθεί το έθιμο θέλει να μάθει τι του επιφυλάσσει το μέλλον και τι είδους σύντροφο θα συναντήσει τη νέα χρονιά.Σύμφωνα με ένα άλλο έθιμο, η νέα χρονιά θα είναι ηλιόλουστη και θα φέρει πλούσια σοδειά στην οικογένεια, αν την παραμονή της Πρωτοχρονιάς μέχρι τα ξημερώματα μείνει μία λάμπα ανοικτή για να φωτίζει.Το "Πλουγκουσόρουλ" - μικρό αλέτρι, είναι μία παραδοσιακή πομπή, έθιμο που συνδέεται με το όργωμα και τη σπορά των χωραφιών. Έφηβοι και παιδιά πηγαίνουν από σπίτι σε σπίτι κρατώντας στα χέρια κουδούνια, μαστίγια και αυλούς κάνουν θόρυβο για να διώξουν τα κακά πνεύματα τραγουδούν και εύχονται καλή σοδειά.Την Πρωτοχρονιά αναβιώνουν, επίσης, έθιμα και δρώμενα που συνδέονται με τη λατρεία του Ήλιου, όπως το παιχνίδι της αρκούδας και το παιχνίδι με τις μάσκες, τα οποία συνδυάζουν μουσική και χορό.
Βουλγαρία Ένα έθιμο της προπαραμονής της Πρωτοχρονιάς, που τηρείται στη δυτική Βουλγαρία και στην κεντρική οροσειρά του Αίμου, όπως και σε ορισμένες περιοχές στο Δούναβη, είναι το "Λαντούβανε". Το έθιμο συνδέεται με την ανυπομονησία των νεαρών κοριτσιών να παντρευτούν και να αποκτήσουν μία ευτυχισμένη οικογένεια. Στην υπόλοιπη χώρα το "Λαντούβανε" γιορτάζεται στις 24 Ιουνίου, στη γιορτή του Αγίου Ιωάννη.Οι προετοιμασίες αρχίζουν νωρίς το πρωί. Όλα τα κορίτσια του χωριού πετούν τα δαχτυλίδια τους, βρώμη και κριθάρι - τα σύμβολα γονιμότητας- σε ένα καζάνι γεμάτο νερό από κάποια πηγή. Όλα τα δαχτυλίδια είναι δεμένα με κόκκινη κλωστή σε μία δέσμη πολυετών φυτών, κισσό, γεράνι ή βασιλικό. Το καζάνι μένει ανοιχτό τη νύχτα, υπό το φως των άστρων και το επόμενο πρωί, οι κοπέλες χορεύουν γύρω από το καζάνι. Στη συνέχεια, κάποια από τις ηλικιωμένες γυναίκες του χωριού τους λέει τη μοίρα τους.Στη Βουλγαρία, οι καμπάνες χτυπούν χαρμόσυνα και ανήμερα της Πρωτοχρονιάς. Στο πρωτοχρονιάτικο τραπέζι κυρίαρχη θέση κατέχει η "μπάνιτσα", ένα είδος πίτας με τυρί.Την πρώτη μέρα του νέου έτους, τα παιδιά επισκέπτονται τα γειτονικά σπίτια κρατώντας "σουρβάτσκα", κλαδί από κρανιά, στολισμένη με μάλλινη κλωστή σε έντονο χρώμα και μικρά νομίσματα. Τα παιδιά, συμμετέχοντας στο έθιμο, "σουρβάκανε", εύχονται στα μέλη της οικογένειας που επισκέπτονται, υγεία και ευτυχία όλο το χρόνο.Ένα εντυπωσιακό παραδοσιακό τελετουργικό της Πρωτοχρονιάς είναι το Kukeri (Κούκερι), το οποίο έχει θρακικές ρίζες.Με στολές από ακατέργαστα δέρματα και φοβερές ξύλινες μάσκες, οι Κούκερι γυρίζουν όλο το χωριό και χορεύουν για να φοβίσουν και να διώξουν τα κακά πνεύματα. Στις ζώνες τους κρέμονται πολυάριθμα χάλκινα κουδούνια σε διάφορα μεγέθη τα οποία παράγουν δυνατούς ήχους, ώστε να φύγει το κακό και η αρρώστια.Στο έθιμο συμμετέχουν αποκλειστικά άνδρες, οι οποίοι επισκέπτονται τα σπίτια του χωριού μόνο τη νύχτα, ώστε το φως της ημέρας να μην τους βρει στο δρόμο.Την Ημέρα της Πρωτοχρονιάς συνηθίζονται οι επισκέψεις σε συγγενείς και φίλους και η ανταπόδοση ευχών για το Νέο Έτος.
Σλοβενία Σε ορισμένα μέρη της Μπέλα Κράινα, το νέο έτος άρχιζε με τη "νοβολέτνιτσα", ένα καρβέλι λευκού ψωμιού που τοποθετείτο στο τραπέζι δίπλα στο χρυστόψωμο. Ο κάθε ένας έπρεπε να πάρει μόνον ένα μικρό κομμάτι του ψωμιού.Σε άλλες περιοχές, όπως στην Καρίνθια, την παραμονή των Χριστουγέννων πρέπει να υπάρχουν στο τραπέζι τρία τέτοια καρβέλια ψωμιού, σε σχήμα τριγώνου μπροστά από τον Εσταυρωμένο και δίπλα σε κερί. Το πρώτο καρβέλι τρώγεται τα Χριστούγεννα το δεύτερο την Πρωτοχρονιά και το τρίτο την Ημέρα των Θεοφανίων.Στην επαρχία Γκορένισκο, πιστεύεται μέχρι σήμερα ότι την ημέρα της Πρωτοχρονιάς ο αγρότης πρέπει πάντα ο ίδιος να εισέρχεται πρώτος στο στάβλο του, καθώς σε αντίθετη περίπτωση δεν θα είναι καλή η νέα χρονιά για το αγρόκτημα.Σε διάφορα μέρη της Σλοβενίας οι κάτοικοι τηρούν το έθιμο της μολυβδομαντείας, δηλαδή πετούν στις 11 το βράδυ της παραμονής της Πρωτοχρονιάς λιωμένο μόλυβδο στο νερό και να προσπαθούν να μαντέψουν τη μορφή που σχηματίζεται.Στη Σλοβενία, τα κάλαντα της παραμονής της Πρωτοχρονιάς συμπεριλαμβάνουν και το "Tepezkanje" - Αγίων Νηπίων. Είναι η μόνη μέρα του έτους που τα παιδιά μπορούν να χτυπήσουν ενήλικες χωρίς να τιμωρηθούν. Το έθιμο συνδέεται με την 28η Δεκεμβρίου Ημέρα μνήμης Των υπό του Ηρώδη αναιρεθέντων νηπίων.Η μετάβαση από το παλιό στο νέο έτος είναι περίοδος, κατά την οποία οι άνθρωποι ανταλλάσσουν ευχές και γι αυτό τα παιδιά γυρίζουν από σπίτι σε σπίτι, λένε τα κάλαντα, εύχονται υγεία και ευτυχία.
Κροατία
Στην Κροατία, στο νησί Κρκ, με πλούσια μεσαιωνική παράδοση και έθιμα υποδέχονται το Νέο Έτος με το Φεστιβάλ Ιπποτών που διοργανώνεται από τις 26 Δεκεμβρίου έως την Πρωτοχρονιά.Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς οι κάτοικοι του νησιού Κορτσούλι πάνω από το πλούσιο τραπέζι τραγουδούν τα κάλαντα.Παλιότερα συνήθιζαν να τραγουδούν "καντσονέτα" στην κεντρική πλατεία του Αγίου Ιουστίνου και με κωμικό τρόπο να επικρίνουν τα αρνητικά του χρόνου που πέρασε.Στην Κροατία παλιότερα επικρατούσε η άποψη ότι τα δώρα έφερνε ο μικρός Ιησούς και στις βόρειες περιοχές τον αποκαλούσαν Ίσουσεκ, ενώ στα ηπειρωτικά της χώρας, στη Σλαβονία, τη Μπαράνια και το Σρεμ χρησιμοποιούσαν τη γερμανική λέξη «Κρίστκίντλ».
Σερβία και Μαυροβούνιο
Στη Σερβία, όπως και στο Μαυροβούνιο η Πρωτοχρονιά γιορτάζεται μεταξύ 13 και 14 Ιανουαρίου σύμφωνα με το Ιουλιανό Ημερολόγιο.Η Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία εξακολουθεί να τηρεί το Ιουλιανό ημερολόγιο, το οποίο προσφέρει στους Σέρβους την ευκαιρία να εορτάζουν την Πρωτοχρονιά δυο φορές: μια μαζί με τον υπόλοιπο κόσμο στις 31 Δεκεμβρίου και μια στις 13 Ιανουαρίου.Μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Σέρβοι γιόρταζαν τα Χριστούγεννα στις 7 Ιανουαρίου Η γιορτής της Πρωτοχρονιάς ήταν στις 14 Ιανουαρίου, σύμφωνα με το Παλιό ή Ιουλιανό ημερολόγιο και λέγεται αλλιώς την Ημέρα του Αγίου Βασιλείου ή Μικρά Χριστούγεννα. Κατά την κομμουνιστική περίοδο η Πρωτοχρονιά δεν γιορταζόταν σύμφωνα με την εκκλησία στις 14 Ιανουαρίου, αλλά την 1η Ιανουαρίου.μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Σέρβοι γιόρταζαν τα Χριστούγεννα στις 7 Ιανουαρίου, και την Πρωτοχρονιά στις 14 Ιανουαρίου, σύμφωνα, πάλι, με το παλίο ημερολόγιο ή τον λεγόμενο Άγιο Βασίλειο ή Μικρά Χριστούγεννα.Τα παραδοσιακά σερβικά έθιμα της Πρωτοχρονιάς συνδυάζονται με τα δυτικά. Για παράδειγμα, οι Σέρβοι στολίζουν χριστουγεννιάτικα δένδρα, αλλά την παραμονή της Πρωτοχρονιάς όχι των Χριστουγέννων.Την Πρωτοχρονιά ή τα Μικρά Χριστούγεννα, σε πολλά μέρη της Σερβίας, επαναλαμβάνονται χριστουγεννιάτικα έθιμα. Κατά παράδοση καίγεται στο τζάκι το κούτσουρο των Χριστουγέννων "μπάντνιακ", ξύλο βελανιδιάς. Με χαρά αναμένεται στο σπίτι εκείνος που θα κάνει ποδαρικό, που θα μπει πρώτος στο σπίτι με το δεξί πόδι (πολαζάινικ ή πολάζνικ) για να φέρει καλοτυχία. Σε πολλές περιοχές ο πρώτος επισκέπτης του σπιτιού τη νέα χρονιά φέρνει και το μπάντνιακ για να το κάψει στη φωτιά.
Ο Παππούς Πάγος Στην κουλτούρα των Σλάβων χαρακτήρας παρόμοιος του Σάντα Κλάους ή του Άγιου Βασίλη, συνδεδεμένος με την Πρωτοχρονιά και τα δώρα είναι ο Παππούς Πάγος, ο οποίος στη σερβική λέγεται Ντέντα Μραζ, στη ρωσική Ντεντ Μόροζ, στην κροατική Ντιεντ Μραζ, στη βοσνιακή Ντέντο Μραζ και στη σλοβενική Ντέντεκ Μραζ. Ο Παππούς Πάγος φέρνει τα δώρα στα παιδιά, αλλά όχι με μυστικούς τρόπους, καθώς συχνά τα μοιράζει ο ίδιος στη διάρκεια των εορταστικών εκδηλώσεων της Πρωτοχρονιάς.Ο Ντέντα Μραζ έχει παρόμοια εμφάνιση με τον Άγιο Βασίλη. Μετά τη διάσπαση της Γιουγκοσλαβίας ο Ντέντα Μραζ συνδέθηκε με την κομμουνιστική περίοδο και σταδιακά στις χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας άρχισε να παίρνει τη θέση του ο Ντιεντ Μποζίτσνιακ, ο Παππούς των Χριστουγέννων, ο οποίος φέρνει τα δώρα τα Χριστούγεννα. Ωστόσο σε πολλές οικογένειες ο Ντέντα Μραζ εξακολουθεί να φέρνει τα δώρα την Πρωτοχρονιά. Στη Βουλγαρία, τα δώρα φέρνει ο Ντάντο Κολέντα, Παππούς των Χριστουγέννων, στη Ρουμανία ο Μοζ Κράτσιουμ και στην Αλβανία ο Μπάμπαντίμρι, ο Πατέρας Χειμώνας.
Χριστούγεννα σήμερα και σκέφτομαι: Με τη γιορτή αλλάζει το σκηνικό οχι ομως και η πραγματικότητα της ζωής. Παρα τις ευχές και τα δώρα η αβεβαιότητα σταθεροποιείται στη ζωή μας. Η οικονομία της χώρας καταρρέει και μαζί μ’ αυτη οτι είχαμε υποθηκεύσει στον πολιτισμό της κατανάλωσης. Η Ελλάδα καταρρέει, δεν αντέχει αλλο τους ξέφρενους ρυθμούς της καταναλωτικής ευζωίας.
Τα Χριστούγεννα μας θυμίζουν ενα διαφορετικό τρόπο ζωής που κάποτε ηταν κυρίαρχος σ’ αυτόν τον τόπο.
Χριστούγεννα σήμερα και σκέφτομαι: Με τη γιορτή αλλάζει το σκηνικό οχι ομως και το νόημα της ζωής μας. Τι να σημαίνει αυτή η γιορτή για τον κόσμο, για μένα για την καθ’ ημας Ανατολή…
Για άλλη μια φορά θα γεμίσουν οι εκκλησιές οι μικρές και οι μεγάλες και το ερωτημα θα παραμένει πάντα το ιδιο: Υποψιαζεται ο λαός του Θεού τι ακριβώς συντελείται μέσα στην εκκλησιά μακριά από τον εμπορικό και συναισθηματικό διάκοσμο της εορτής; Νοιώθει ο παπάς τι επίπεδο πολιτισμού εκπροσωπεί και ποια πρόταση ζωής διαδηλώνει; Μπορεί ο πιστός σήμερα να συλλαβίσει τη γλώσσα του βυζαντινού τυπικού; Ποίηση εκπαγλη, μουσική καθαρτικη των αισθήσεων, δραματουργία αρχαιοελληνική. Και όλα αυτά μαζί μια πρόκληση για την εμπειρική αναζήτηση της α-λήθειας, για μια πρόγευση της ζωής που δεν πεθαίνει. Τη γεύση αυτής της ζωής θα πάρουμε στον γιορτινό ορθρο και στο πιο απομακρυσμένο ορθόδοξο εκκλησάκι μέσα από μια ποίηση αποκαλυπτική, που διψάει για ζωή:
Ο αχώρητος παντί, πως εχωρήθη εν γαστρί; ο εν κόλποις του Πατρός, πως εν αγκάλαις της Μητρός, πάντως ως οιδεν ως ηθέλησε καὶ ως, ηυδόκησεν, ασαρκος γὰρ ων, εσαρκώθη εκών, καὶ γέγονεν ο Ων, ο ουκ ην δι' ημας, καὶ μὴ εκστὰς της φύσεως, μετέσχε του ημετέρου φυράματος. Διπλους ετέχθη, Χριστὸς τὸν ανω, κόσμον θέλων αναπληρωσαι.
Σήμερα εμείς οι ελληνες καταλαβαίνουμε ποια πρόταση ζωής κουβαλάμε μεσα από την ορθόδοξη παράδοσή μας; Εχουμε συνειδητοποιήσει το μέγεθος αυτής της πρότασης και τον ρόλο που μπορούμε να διαδραματίσουμε σε μια παγκοσμιοποιημένη κοινωνία; Και από την άλλη πλευρά η Εκκλησία μας αντιλαμβάνεται ότι με την συγκλονιστική αυτή πράξη-τυπικό νοηματοδοτεί την ανθρώπινη υπαρξη και παρεμβαίνει στο πολιτιστικό αδιέξοδο το σημερινό; Αδυσώπητα ερωτήματα που περιμένουν απάντηση…
Οι διαπροσωπικές σχέσεις μας σημαδεύουν, πλάθουν την προσωπικότητα μας, χαρτογραφούν τις περιπέτειες των συναισθημάτων μας, διαπλέκονται με τις επιθυμίες και τις προσδοκίες μας, συμβάλλουν στην ευτυχία η τη δυστυχία μας. Ο τρόπος με τον οποίο σχετιζόμαστε η μας αρρωσταίνει η μας θεραπεύει. Και οταν λάβουμε υπ' οψιν μας πως οι σχέσεις μας δεν ειναι μόνο εξωτερικά αλλά και ενδοψυχικά γεγονότα, με πρόσωπα που δεν βρίσκονται πια στη ζωή, η και με πρόσωπα που ζούν αλλά τα προσλαμβάνουμε διαστρεβλωτικά, τότε τα πράγματα γίνονται πιο περίπλοκα.
Απεβίωσε χθες σε ηλικία 80 ετών ο ακαδημαϊκός, συγγραφέας Μίλοραντ Πάβιτς από έμφραγμα του μυοκαρδίου.
Ο Πάβιτς έγινε ιδιαίτερα γνωστός χάρη στο έργο του «Το Λεξικό των Χαζάρων», που εκδόθηκε πριν 25 χρόνια και που μεταφράστηκε σε πολλές ξένες γλώσσες.
Μέχρι τη συνταξιοδότησή του, ο Μίλοραντ Πάβιτς διετέλεσε καθηγητής της σερβικής λογοτεχνίας στη Φιλοσοφική Σχολή της πόλης Novi Sad.
Τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε παραπάνω από 80 γλώσσες του κόσμου. Ορισμένοι εμπειρογνώμονες από την Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και από τη Βραζιλία πρότειναν τον Πάβιτς σαν έναν από τους υποψήφιους για το Βραβείο του Νόμπελ στη λογοτεχνία. Ο Πάβιτς ήταν ο γνωστότερος και περισσότερο μεταφρασμένος σύγχρονος Σέρβος συγγραφέας. Έγραψε διηγήματα, μυθιστορήματα, ποιήματα, δοκίμια και μελέτες.
Τα περισσότερα έργα του έχουν μεταφραστεί και στα ελληνικά. «Tο Λεξικό των Xαζάρων», τα μυθιστορήματα «Tοπίο ζωγραφισμένο με τσάι», «Η εσωτερική πλευρά του ανέμου», «H τελευταία αγάπη στην Kωνσταντινούπολη», «Kαπέλο από δέρμα ψαριού», «το Δεύτερο σώμα» είναι κάποια από τα πιο γνωστά έργα του Πάβιτς.
Πηγή: Express.gr 01/12/09 Οι ιεράρχες της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου (ΔΙΣ), που συνεδρίασε εκτάκτως σήμερα, συζήτησαν το θέμα της αύξησης της φορολόγησης Ακίνητης Περιουσίας μετά την διευκρινιστική επιστολή που έστειλε στην Εκκλησία ο υπουργός Οικονομίας Γ. Παπακωνσταντίνου. Μετά από πολύωρη συζήτηση οι ιεράρχες αποφάσισαν να καταβάλουν την εισφορά εκτάκτως για φέτος, δεδομένου ότι θα ακολουθήσει διάλογος που θα αφορά στα επόμενα έτη και θα αρχίσει εκ του μηδενός. Σύμφωνα με το σχετικό ανακοινωθέν που εξέδωσαν οι ιεράρχες αλλά και τα όσα είπε ο εκπρόσωπος Τύπου της Ιεράς Συνόδου, μητροπολίτης Ναυπάκτου Ιερόθεος: “ α. Η Εκκλησία της Ελλάδος συνεισφέροντας, όπως το πράττει πάντοτε στις κρίσιμες και δύσκολες περιστάσεις της κοινωνίας, έστω και αν δεν φέρει την ευθύνη, έρχεται αρωγός στην ανακούφιση του λαού. β. Η Εκκλησία της Ελλάδος επειδή εξασκεί ένα τεράστιο κοινωνικό και φιλανθρωπικό έργο προς ανακούφιση των πασχόντων και αναξιοπαθούντων αδελφών μας, το οποίο επιτελείται με επτακόσια (700) περίπου Ιδρύματα στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών και τις Ιερές Μητροπόλεις και δαπανά εκατό εκατομμύρια ευρώ (100.000.000 ) ετησίως για φιλανθρωπικούς και κοινωνικούς σκοπούς, απαιτεί από την Πολιτεία τουλάχιστον, την ισότιμη μεταχείριση με το σύνολο των λοιπών Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.). γ. Η Εκκλησία θεωρεί αυτονόητο ότι ο οποιοσδήποτε φόρος επί της ακινήτου περιουσίας Της δεν θα περιλαμβάνει κατ’ ουδένα τρόπο τα ακίνητα που ιδιοχρησιμοποιούνται και εκείνα επί των οποίων υφίστανται οποιαδήποτε βάρη, τα οποία εμποδίζουν την ελεύθερη αξιοποίησή τους ή ακίνητα που έχουν παραχωρηθεί δωρεάν η παραμένουν αναξιοποίητα, με σκοπό την ανέγερση και λειτουργία Ιδρυμάτων προνοιακού χαρακτήρα. δ. Ως εκ τούτου η Διαρκής Ιερά Σύνοδος αποφασίζει όπως για το έτος 2009 και μόνο, η Εκκλησία της Ελλάδος, συνεισφέρει με το αναλογούν σε Αυτήν ποσόν για τα ακίνητα που αποφέρουν εισοδήματα σύμφωνα με τα ως άνω εκτεθέντα. ” Οσον αφορά στις προσλήψεις των υπαλλήλων των μητροπόλεων που σύμφωνα με το νόμο θα γίνονται πλέον μετά από συμμετοχή στο διαγωνισμό του ΑΣΕΠ οι ιεράρχες αποφάσισαν : “Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος συμφωνεί κατ’ αρχήν με το εν λόγω Νομοσχέδιο, ώστε σε αρμονία με τον Καταστατικό Της Χάρτη (Νόμος 590/1977), οι διαδικασίες επιλογής προσωπικού που θα διενεργούν τα εκκλησιαστικά Ν.Π.Δ.Δ. να υπόκεινται στον έλεγχο νομιμότητος του Α.Σ.Ε.Π., εφ’ όσον η μισθοδοσία τους βαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό. Όσον αφορά στο θέμα των οχημάτων των Ιερών Μητροπόλεων, η Διαρκής Ιερά Σύνοδος καλύφθηκε πλήρως από τις διατάξεις της υπουργικής αποφάσεως, υπό τον όρο ότι αφορά όσα οχήματα η προμήθειά τους βαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό. Τέλος, η ΔΙΣ “δέχθηκε την πρόσκληση του πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου να πραγματοποιηθεί συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου, με τον αρχιεπίσκοπο, πρόεδρο της ΔΙΣ και πέντε μέλη της”.
Πηγή:NOVOSTI Μετάφραση απο τα Σερβικά: π.Ιωάννης Νικόπουλος Foto: Krsto Plamenac PODGORICA- Αρχίζει να σκοτεινιάζει.. Πέμπτη βράδυ, στον σιδηροδρομικό σταθμό Βελιγραδίου σε εκτακτο συρμό με προορισμό το Μπάρ, η συνηθισμένη κοσμοσυρροή.Αλλά πουθενά δυνατές φωνές , σπρωξίματα. Οι ανθρωποι βυθισμένοι στις σκέψεις τους, ακόμα υπο την επίδραση του τελευταίου αποχαιρετισμού στον Πατριάρχη Σερβιας Παύλο.
Η ιδια εικόνα και κατά την αναχώρηση. Την Τετάρτη το βράδυ από το Μπάρ ταξίδεψαν 14 βαγονια τα οποία δωρεάν παραχώρησαν οι Σιδηρόδρομοι του Μαυροβουνίου σε συνεργασία με τους συναδέλφους της Σερβίας. Η καθυστέρηση και ο συνωστισμός κανέναν δεν ενόχλησαν, δεν ειχαμε τρεξίματα για τις θέσεις. Κανείς δεν σκέφτηκε την ανεση. Εδώ και οι Ιερείς της Μητροπόλεως Μαυροβουνίου και Παραθαλασσίας για να επιβάλλουν την τάξη αν χρειαστεί.
Σε ένα κουπέ η Βίντρα Πόποβιτς μας λέει ότι γι’ αυτήν ο Πατριάρχης είναι αγιος. - Εσωτερικά συναισθήματα με οδηγούν στο Βελιγράδι. Αν και αυτό το ταξίδι είναι για μένα πολύ κουραστικό, δεν στενοχωριέμαι καθόλου και όλα θα τα υπομείνω- λέει αυτή. Τις ιδιες σκέψεις κάνει και η συνταξιδιώτισσα της Μίλεβα Μπόζοβιτς. Η Ιουλία Παβίτσεβιτς εκφράζει την μεγάλη επιθυμία της να παραστεί στην κηδεία, να υποκλιθεί στον αγιο. Η Πέτκα Στάνισιτς από την Podgorica ταξιδεύει στο Βελιγράδι με την μητέρα της, την αδελφή της και τον αδελφό της. Αν και είναι μόλις 16 ετών κατόρθωσε να συναντηθεί με τον Πατριάρχη την τελευταία φορά που επισκέφθηκε την Τσέτινιε.Δεν ηθελε να χάσει την ευκαιρία να τον αποχαιρετίσει τώρα για τελευταία φορά. Η μονότονη βοή νανουρίζει τους επιβάτες, αλλά πρίν ακόμη κοιμηθούν ο Ιερέας Γιόβαν Πλαμενατς πηγαίνοντας από κουπέ σε κουπέ τους ενημερώνει ότι ισως και για πρώτη φορά στην αυτοσχέδια τοπική εκκλησία του τρένου , θα τελεσθεί Θ.Λειτουργία με αφορμή την κοίμηση του Πατριάρχη. Και ακριβώς στις 5 π.μ. αντί για καμπάνες , τους αποκοιμισμένους ταξιδιώτες ξυπνάει το αρωμα από το λιβάνι που διαπερνάει το τρένο. Σ’ένα κουπέ ο πατήρ Ιωάννης και ο Διάκονος Μπράνκο εφτιαξαν ένα αυτοσχέδιο Ιερό. Και ξεκινάει η ακολουθία σύμφωνα με το τυπικό, αν και η ατμόσφαιρα είναι ασυνήθιστη. Κι αυτό σαν να μην ενοχλεί κανέναν. Το Ευαγγέλιο αντηχεί στο τρένο, ενώ στο τέλος ακολουθεί η Θ.Κοινωνία.
- Τελέσαμε τη Θεία Λειτουργία με την ευλογία του Επισκόπου Νίξιτς-Βουδίμλιε Ιωαννίκιου, γιατί γνωρίζαμε ότι οι πιστοί του τρένου δεν θα προφθάσουν να λειτουργηθούν και να κοινωνήσουν στο Βελιγράδι. Όλα πήγαν καλά. Και αυτό κατά την διάρκεια της διαδρομής, δίχως στάσεις. Ακόμη μια φορά αποδεικνύεται ότι όταν κάτι γίνεται με ευλογία, είναι ευλογημένο – τονίζει ο πατήρ Ιωάννης.
Πάνω απο 600.000 ανθρωποι ξεχύθηκαν στους δρόμους του Βελιγραδίου για να συνοδεύσουν τον Μακαριστό Πατριάρχη Σερβίας κ.κ.Παύλο στην τελευταία του κατοικία. Οι σημαντικώτερες στιγμές της λιτανευτικής πομπής και της εξοδίου ακολουθίας του Πατριάρχη μεταδόθηκαν απο την κρατική τηλεόραση της Σερβίας.
Ο επικήδειος του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου
Μακαριώτατοι, Ιερώτατοι και Θεοφιλέστατοι άγιοι Αδελφοί,
Εξοχώτατε κύριε Πρόεδρε της Σερβικής Δημοκρατίας
Εξοχώτατε κύριε Πρωθυπουργέ,
Υψηλότατοι
Εξοχώτατοι Άρχοντες,
Ευλογημένα τέκνα της Εκκλησίας!
«Εγήρασεν Ιωδαέ πλήρης ημερών και ετελεύτησεν»! Ο Αγιώτατος Αρχιεπίσκοπος Πεκίου, Μητροπολίτης Βελιγραδίου και Καρλοβιτσίου και Πατριάρχης Σερβίας, ο πολυφίλητος ημίν και σεπτός Αδελφός και Συλλειτουργός κυρός Παύλος, πλήρης ημερών αγίων, επλήρωσε το κοινόφλητον χρέος, και ενέπλησε την θριαμβεύουσαν εν ουρανοίς Εκκλησίαν πολλής χαράς επί τη υποδοχή της μακαρίας και ηγνισμένης ψυχής του, την επί γης όμως στρατευομένην Εκκλησίαν, την στερηθείσαν της γλυκείας σωματικής αυτού παρουσίας, κατεβύθισεν εις μέγα πένθος!
«Τείχη Σιών, της θεοσώστου Σερβίας λέγομεν, καταγάγετε ως χειμάρρους δάκρυα ημέρας και νυκτός»! Ο άγγελος του Βελιγραδίου, ο φωστήρ της πολυπάθου Χώρας των Νοτιοσλαύων, απέπτη εις τους ουρανούς!
Αδελφοί Ιεράρχαι, και ο ευαγής της Αγιωτάτης Εκκλησίας της Σερβίας Κλήρος, και τα Μοναχικά Αυτής Τάγματα, «επί τα όρη λάβετε κοπετόν και επί τας τρίβους της ερήμου θρήνον», διότι ο άξιος πρωτοστάτης υμών και ακάματος προστάτης και φύλαξ ανύστακτος των ιερών της Εκκλησίας και του Γένους σας υποθέσεων, ο ποιμήν ο καλός και του Αρχιποίμενος Χριστού άριστος μιμητής, ο μέγας Ηγούμενός σας, προσετέθη ήδη εις τους αοιδίμους προκατόχους του και κατέλιπε την Αγιωτάτην Εκκλησίαν σας εν χηρεία!
Σύμπας ο απορφανισθείς χριστώνυμος Σερβικός λαός, ο απολέσας τον φιλοστοργότατον Πατέρα, τον θεόσοφον Διδάσκαλον, τον μέγαν παρηγορητήν και Κυρηναίον του σταυρού του, εις ημέρας κατ’ εξοχήν αυχμηράς και κυριολεκτικώς τραγικάς δια την Σερβίαν, «έναρξαι θρήνου... πίκρανον κλαυθμόν και θέρμανον κοπετόν και ποίησον το πένθος κατά την αξίαν αυτού»!
Αποτελεί, αδελφοί, κοινόν μυστικόν της ανά την Οικουμένην Εκκλησίας ότι ο από Ράτσκας και Πρεζρένης μακαριστός Πατριάρχης των Σέρβων Παύλος ο Στόϊτσεβιτς δεν ήτο εις συνήθων μέτρων Πρωθιεράρχης. Άλλωστε και η μορφή αυτού και η όλη παρουσία ηκτινοβόλει οσιότητα και δικαιοσύνην!
Αδαμάντινος το ήθος, εθελουσίως πάμπτωχος, ασκητής υπενθυμίζων τους αρχαίους Πατέρας της ερήμου, νηστευτής, αδιαλείπτως προσευχόμενος, πράος, ειρηνικός και ταπεινός τη καρδία, αλλά και μαχητής ανυποχώρητος και θυσιαστικός οσάκις παρίστατο ανάγκη, πύρινος λειτουργός του ιερού θυσιαστηρίου, πνευματέμφορος, συνεκέντρωνεν εις εαυτόν, ως θα έλεγε περί Μελετίου Αντιοχείας Γρηγόριος ο Νύσσης, «Δαβίδ την πραότητα, Σολομώντος την σύνεσιν, Μωϋσέως την αγαθότητα, Σαμουήλ την ακρίβειαν, Ιωσήφ την σωφροσύνην, Δανιήλ την σοφίαν, Ηλιού τον ζήλον της πίστεως, Ιωάννου την παρθενικήν αφθορίαν».
Ευρυμαθής άλλωστε Θεολόγος, προφητικός κήρυξ του Ευαγγελίου, φιλάδελφος, φιλότεκνος, ελεημονέστατος, πλήρης σπλάγχνων οικτιρμών, διαλλακτικός, ειρηνοποιός, ανήρ ανοικτών οριζόντων και με άμεσον επαφήν με την σύγχρονον πραγματικότητα, υπήρξε στοιχείον μέγα της Εκκλησίας των ημερών μας, φέρον έκτυπον την σφραγίδα της αγιότητος!
Και αυτοί οι θύραθεν αντελαμβάνοντο ότι είχον να κάμουν με προσωπικότητα ασυνήθη, με άνδρα άλλων μέτρων, άλλης ποιότητος, και εσέβοντο αυτόν, ακόμη και όταν δεν συνέκλιναν αι απόψεις και θέσεις των. Ο Θεός τον εχάρισεν εις την Εκκλησίαν την κατάλληλον στιγμήν, τότε ακριβώς που ο λαός του και η πατρίς του τον εχρειάζοντο περισσότερον!
Αυτός, ο μαθών και παθών τα θεία Άγιος Πρωθιεράρχης, έδωκε την λύσιν εις το οδυνηρόν σχίσμα της λεγομένης «Ελευθέρας Σερβικής Ορθοδόξου Εκκλησίας», οδηγήσας αυτήν οπίσω εις τους στοργικούς κόλπους του Σερβικού Πατριαρχείου. Δυστυχώς δεν ηυμοίρησε να ίδη ανάλογον ευτυχή κατάληξιν και του ετέρου σχίσματος της Εκκλησίας των Σκοπίων, παρά τας επιμόνους προσπαθείας του. Είμεθα παρά ταύτα βέβαιοι ότι αυτό ακριβώς θα είναι το πρώτον αντικείμενον των θεοπειθών ικεσιών του προς τον Ύψιστον τώρα όπου ευρίσκεται ενώπιόν Του και την χαράν της λύσεως θα την απολαύση ο διάδοχός του.
Αυτός, ο μικρός και αδύναμος το δέμας αλλά γίγας το φρόνημα και το πνεύμα, Πατριάρχης Παύλος εσήκωσε το βάρος του σταυρού και του πάθους του ιστορικού και ευλογημένου Σερβικού Έθνους κατά την δοκιμασίαν των τελευταίων ετών. Αυτός ήτο η ζώσα έκφρασις της ενότητός του, η ενσάρκωσις της αγίας παραδόσεως και τιμαλφούς κληρονομίας του Αγίου Σάββα!
Δύνασθε, Σέρβοι αδελφοί, να λέγετε περί του κοιμηθέντος Πατριάρχου σας: «Τοιούτος ημίν έπρεπεν αρχιερεύς, όσιος, άκακος, αμίαντος»,[5] άξιος διάδοχος του Αγίου Σάββα, άξιος κατά πάντα του υψηλού και πολυευθύνου Πατριαρχικού αξιώματος, αλλά και των πολυπλόκων και οδυνηρών καιρικών περιστάσεων!
Είχομεν προσωπικώς την χαράν να τον γνωρίζωμεν από ετών και να συνεργασθώμεν αδελφικώτατα κατ’ επανάληψιν. Είδομεν την αγωνίαν του δια τον λαόν του, δια την πατρίδα του, δια την όλην Εκκλησίαν, δια τα πανανθρώπινα προβλήματα της αμφισβητήσεως των αξιών, της ηθικής καταπτώσεως, της πτωχείας, της αδικίας, της σκληροκαρδίας και αδιαφορίας των ισχυρών δια τους αδυνάτους, της καταστροφής του περιβάλλοντος.
Δεν εχρειάσθη ποτέ να κουρασθή δια να μας πείση περί της αγνότητος των προθέσεων και των αισθημάτων του, ούτε περί της εν φόβω Θεού και ως κατενώπιον Αυτού αντιμετωπίσεως από μέρους του πάντων γενικώς των θεμάτων, μικρών η μεγάλων.
Εκόσμει όντως την σεπτήν χορείαν των Προκαθημένων των Αγιωτάτων Ορθοδόξων Εκκλησιών, και η συμβολή του εις την λυσιτελή αντιμετώπισιν των μειζόνων εκκλησιαστικών ζητημάτων και πανανθρωπίνων προβλημάτων των ημερών μας υπήρξε πλέον η αξιοσημείωτος.
Η αναστροφή μετά της Μακαριότητός του ήτο πηγή πολλής χαράς, αγαλλιάσεως, εμπνεύσεως και βαθείας πάντοτε συγκινήσεως. Πολύ περισσότερον η συμπροσευχή και η συλλειτουργία, κατά την οποίαν δεν ηδύνατο να αποκρύψη το υψηλόν επίπεδον της πνευματικής του εμπειρίας και καταστάσεως.
Δεν αποτελεί σχήμα λόγου η φράσις ότι θα μας λείψη πολύ! Δια τούτο και θρηνούμεν και αποδυρόμεθα την αφ’ ημών πορείαν του, καίτοι γνωρίζομεν ότι δι’ αυτόν ισχύει το ψαλμικόν «Τίμιος εναντίον Κυρίου ο θάνατος των οσίων Αυτού», και είμεθα απολύτως βέβαιοι ότι η έξοδός του είναι έξοδος ζωής, απόθεσις των αχρήστων πλέον δερματίνων χιτώνων, είσοδος εν ειρήνη εις την επηγγελμένην Βασιλείαν, πανευφρόσυνος συντυχία μετά της Θεοτόκου, των Αγγέλων και πάντων των Αγίων, παραλαβή από των χειρών του αγωνοθέτου Θεού του αμαραντίνου της δικαίας δόξης στεφάνου, φωτεινή παράστασις εις την αιώνιον Λειτουργίαν του επουρανίου θυσιαστηρίου ομού μετά του Αγίου Σάββα και πάντων των θεοφιλώς και θεαρέστως αρχιερατευσάντων και ιερατευσάντων και αυτοπρόσωπος ομιλία μετά του Θεού, κατά την οποίαν ήδη εντυγχάνει υπέρ ημών και παντός του λαού!
Τούτο μας παρηγορεί, τούτο μας ειρηνεύει, τούτο καταπνίγει την λύπην και περιστέλλει το πένθος δια την στέρησιν της σωματικής παρουσίας του!
Διερμηνεύοντες προς την σεπτήν Ιεραρχίαν, τους ευσεβείς Άρχοντας, τον ευαγή ιερόν Κλήρον, τον θεοφιλή μοναχισμόν και άπαντα τον πενθηφόρον Σερβικόν λαόν την πολλήν στοργήν και αγάπην και βαθυτάτην συμπάθειαν της Μητρός Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως, τα θερμότατα συλλυπητήρια του Οικουμενικού Πατριαρχείου και την προσωπικήν ημών οδύνην, ευχόμεθα και προσευχόμεθα εκτενώς όπως το Πανάγιον Πνεύμα, δια πρεσβειών του μακαριστού Πατριάρχου, αναδείξη αντάξιον αυτού διάδοχον, πηδαλιούχον δεξιόν της Σερβικής Εκκλησίας και πατέρα του ενδόξου Σερβικού Έθνους, ίνα συνεχίση την ολοφώτεινον εκείνου, θεοφιλή και λαοσωτήριον πρωθιεραρχικήν πορείαν!
Συ δε, φιλόχριστε, αξιόθεε, άξιε πάντων των Μακαρισμών του Χριστού, πολυφίλητε και πολύκλαυστε Αδελφέ Παύλε, αναπαύου εν τω φωτί του Θεού μέχρι της κοινής αναστάσεως! Αιωνία, αγήρως και αγία σου η μνήμη!
Της S.Jovanovic Politika 19-11-2009
Μεταφραση:π.Ιωάννης Νικόπουλος
Gracanica- «Ποτέ δεν μας σήκωσε τον τόνο της φωνής του, μα και όταν κάναμε μεγάλα λάθη. Πάντοτε μας υπεδείκνυε τα λάθη μας ταπεινά και χωρίς νευρικότητα, αλλά επρεπε να τα διορθώνουμε», θυμάται η αδελφή Θεοδώρα Ζάρκοβιτς. Αυτή είναι μια από τις 30 μοναχές οι οποίες παρακολούθησαν το ειδικό σχολείο που ιδρυσε ο Πατριάρχης Παύλος, τότε Επίσκοπος Ρασκοπριζρένης.
«Ηταν δύσκολα, είμασταν μικρές και αμόρφωτες μοναχές, δεν ηταν ευκολο να μάθεις αρχαιοσλαβικά, ωραία να ψέλνεις. Επιθυμία του Δεσπότη ηταν οι μοναχές να είναι οσο το δυνατόν περισσότερο μορφωμένες και σοφές», διηγείται η αδελφή Θεοδώρα στο κoνάκι του Μοναστηριού Γρατσάνιτσα, εκεί οπου κυματίζει μεσίστια μαύρη σημαία.
«Του αρεσε να ακούει την μοναχή να διαβάζει ωραία τη προσευχή η τον ψαλμό, να απαγγέλει ωραία.Σ’ αυτό το σχολείο μαθήτευσα εξι χρόνια», προσθέτει.
Ως Δεσπότης, αλλά και αργότερα ως Πατριάρχης, όταν ερχόταν στην Gracanica, πάντα δεχόταν μεγάλο αριθμό επισκεπτών.Ομως όπως λέει η συνομιλητρια μας, ειχε τη συνήθεια να σταματάει κάθε συζήτηση, με οποιονδήποτε, όταν ακουγε να σημαίνουν οι καμπάνες την ωρα της προσευχής. Σύμφωνα με την αδελφή Θεοδώρα πάρα πολύ ωρα περνούσε προσευχόμενος, πρώτος παρουσιαζόταν στον Εσπερινό και τελευταίος αποχωρούσε από την βραδυνή προσευχή.
Στο κονάκι του Μοναστηριού Gracanica ειχε το δωματιό του, οπου διάβαζε, εγραφε και κοιμόταν. Στο δωμάτιο του Πατριάρχη, όπως σήμερα το αποκαλούν οι μοναχές, υπάρχει μόνο ένα παμπάλαιο κρεβάτι, μικρό τραπέζι με καρέκλες, τόσα χρόνια τίποτε δεν αλλαξε. Δεν επέτρεπε καμία αλλαγή. Σε μας στην Gracanica κοιμόταν σ’ αυτό το κρεβάτι, αλλά στην Πρίζρεν στο πάτωμα, σε μια ψάθα.Ειχε ιδιαίτερη σχέση με το ψωμί. Μας κατσάδειαζε όταν εβλεπε τα περισσεύματα του αρτου μετά το γεύμα να τα δίνουμε στα ζώα. Μας ελεγε: «Δεν γνωρίζετε εσείς παιδιά μου, τι σημαίνει πείνα και πόσα παιδιά πεθαίνουν μόνο γιατί πεινάνε, και εμείς με ψωμί ταίζουμε τα ζώα». Ηταν μεγάλος ασκητής- λέει η αδελφή Θεοδώρα.
Σύμφωνα πάντα με την Θεοδώρα, από την Πρίζρεν μέχρι την Gracanica πάντα ταξίδευε με το λεοφωρείο, όπως ολος ο κόσμος. Πολλές φορές από την Gracanica μέχρι την Πρίστινα πήγαινε με τα πόδια.
Θυμάμαι, μια φορά του είπα: «Σεβασμιώτατε, είναι ντροπή να πηγαίνετε με τα ποδια μέχρι την Πρίστινα», και αυτός μου ανταπάντησε: «Σώπα» Θεοδώρα, για ποια ντροπή μιλάς όταν Κύριος ο Θεός μου εδωσε τα πόδια με αυτά να περπατάω». Ηταν ενας ζωντανός αγιος που περπατάει, γραψτο αυτό και να με θυμάσαι…..
Γεννήθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 1914 στο χωριό Κούτσαντσι της σημερινής Κροατίας σε μια αγροτική οικογένεια.Τις Γυμνασιακές του σπουδές περάτωσε στο Βελιγράδι, την εξατάξιο Ιερατική Σχολή στο Σαράγιεβο και τις πανεπιστημιακές του σπουδές στην Θεολογική Σχολή Βελιγραδίου. Από νωρίς εμεινε ορφανός και από τους δυο γονείς. Ο πατέρας του αναζητώντας καλύτερη τύχη στην Αμερική, αρρώστησε από φυματίωση και «επέστρεψε σπίτι για να πεθάνει»,όταν ο μικρός Gojko ηταν τριων ετών.Το ιδιο αμέσως συνέβη και με τη μητέρα του.Τον ανάθρεψε η θεία του.
- 1925-1929 παρακολουθησε τις πρώτες ταξεις του Γυμνασίου στην Τούζλα - 1930-1936 Σαράγιεβο Ιερατική Σχολή - Ακολούθως ενεγράφη στη Θεολογική Σχολή Βελιγραδίου, ενώ παρακολούθησε και τις υπόλοιπες τάξεις του Γυμνασίου για να μπορέσει να γραφτεί στην Ιατρική Σχολή, οπου εφτασε μέχρι το δεύτερο ετος. Τελειώνοντας την Θεολογία ξεσπάει ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος. Για να συντηρηθεί εργάστηκε στις οικοδομές του Βελιγραδίου, αν και η υγεία του δεν του το επέτρεπε. Το υπόλοιπο του πολέμου το πέρασε σε διάφορα Μοναστήρια οπου και αρχίζει ουσιαστικά την μοναχική του πολιτεία.
- 1946 Ελαβε το μοναχικό σχήμα και τον πρωτο βαθμό της Ιερωσύνης στο Μοναστήρι Blagovestenje. - 1949-1955 Στο Μοναστήρι Raca. - 1950-1951 Αναπληρωτής Καθηγητής στην Ιερατική Σχολή Πριζρένης των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου. - 1954 Ιερομόναχος, Πρωτοσύγγελος. - 1957 Αρχιμανδρίτης. - 1955-1957 Μεταπτυχιακές σπουδές στην Θεολογική Σχολή Αθηνών - Στις 29 Μαίου του 1957 εξελέγη Επίσκοπος Ρασκοπριζρένης. Η χειροτονία του ελαβε χώρα στις 21 Σεπτεμβρίου 1957 στον Μητροπολιτικό Ναό του Βελιγραδίου, ενώ η ενθρόνιση του στις 13 Οκτωβρίου 1957 στον Μητροπολιτικό Ναό στην πολη Πρίζρεν. - Το 1998 ανεκηρύχθη Επιτιμος Διδάκτωρ της Θεολογικής Σχολής Βελιγραδίου - Την 1η Δεκεμρίου 1990 εξελέγη Πατριάρχης Σερβίας και την επομένη εγινε η ενθρόνιση του στον Μητροπολιτικό ναό Βελιγραδίου.
Ο Μητροπολίτης Μαυροβουνίου Αμφιλόχιος εγραψε ότι από ολους του Επισκόπους ο μόνος ο οποίος πραγματικά δεν επιθυμούσε να γίνει Πατριάρχης ηταν ο Παύλος.Εξελέγη σύμφωνα με τον αποστολικό τρόπο διαδοχής: Με κλήρο μεταξυ τριων υποψηφίων και μετα από 9 γύρους ψηφοφορίας.
Ως Επίσκοπος Ρασκοπριζρένης εδωσε την μαρτυρία του στα Ηνωμένα Εθνη ενώπιον ολων των αρχηγών κρατών, για τα δεινά του σερβικού λαού στο Κόσοβο. Συνέγραψε πολλές εργασίες λειτουργικού περιεχομένου και δάφορα λειτουργικά βιβλία (Σύνοψη, Προσευχητάρι, Μεγάλο Τυπικό κ.λ.π.) Για μεγάλο διαστημα ηταν Πρόεδρος της επιτροπής μεταφράσεως της Καινής Διαθήκης καθώς και Πρόεδρος της Συνοδικής Επιτροπής για λειτουργικά θέματα. Επι πατριαρχείας του Μακαριστού Παύλου και συγκεκριμένα το ετος 2002 επανήλθε το μαθημα των θρησκευτικών στα σχολεία και η Θεολογική Σχολή στα πλαίσια του Πανεπιστημίου Βελιγραδίου.
Ηταν απλός στην καθημερινή του ζωή. Τον αποκαλούσαν «Ο επι γης Αγιος»-"Ο ζωντανός Αγιος". Περπατούσε πολύ, ενώ για τις μετακινήσεις του χρησιμοποιούσε το λεωφορείο και το τρένο. Τα παπούτσια του τα εφτιαχνε μόνος του από λάστιχα αυτοκινήτων. Ολοι γνώριζαν ότι δεν ειχε πατήσει «ουτε μυρμήγκι». Ενας Αγιος σε μια ταραγμένη χώρα…Αιωνία του η μνήμη!!!
Σήμερα 15 Νοεμρίου 2009, στις 10.45 π.μ., στο στρατιωτικό νοσοκομείο του Βελιγραδίου και αφού προηγουμένως κοινώνησε των Αχράντων Μυστηρίων, εκοιμήθη εν Κυρίω ο Αρχιεπίσκοπος Ιπεκίου, Μητροπολίτης Βελιγραδιου-Καρλοβικίου, Πατριάρχης Σερβίας κ.κ.Παύλος. «Μεγάλη απώλεια για τον σερβικό λαό» χαρακτήρισε ο πρόεδρος της Σερβίας Μπόρις Τάντιτς το θάνατο του Πατριάρχη της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας Παύλου.
«Ο επικεφαλής της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας είχε ταυτιστεί με τον σερβικό λαό και έχαιρε μεγάλης εκτίμησης στον χριστιανικό κόσμο» επισήμανε στη δήλωση του ο Τάντιτς.
Ο Παύλος γεννήθηκε το 1914 σε ένα χωριό της Σλαβονίας - σημερινή Κροατία- και σε πολύ μικρή ηλικία έμεινε ορφανός και από του δύο γονείς.
Σπούδασε στη Θεολογική σχολή του Βελιγραδίου και το 1944 άρχισε να εργάζεται ως καθηγητής θρησκευτικών. Το 1946 έγινε μοναχός και το 1948 χειροτονήθηκε ιεροδιάκονος. Το 1954 μετέβη στην Αθήνα για μεταπτυχιακές σπουδές. Το 1957 διορίστηκε επίσκοπος Ράσκας και Πρίζρεν, αξίωμα που υπηρέτησε 33 χρόνια.
Την 1η Δεκεμβρίου του 1990 εξελέγη με μυστική ψηφοφορία, Πατριάρχης της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και την επόμενη ημέρα ενθρονίστηκε στο μητροπολιτικό ναό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στο Βελιγράδι.
Ο Πατριάρχης Παύλος ζούσε απλοϊκά και ποτέ δεν έχασε την επαφή του με το ποίμνιο. Η φράση του «να μείνουμε άνθρωποι για να μην ντρεπόμαστε ενώπιον των προγόνων μας και να μην ντρέπονται για εμάς οι απόγονοί μας» χαρακτήριζε την συμπεριφορά του στις δύσκολες στιγμές του πολέμου και του μίσους που κυριαρχούσε στο χώρο της πρώην Γιουγκοσλαβίας.
Ειναι η στιγμή που ο Μητροπολιτης Μαυροβουνίου κ.Αμφιλόχιος Ράντοβιτς ξεσπάει σε λυγμούς, οταν ενημερώνει τους πιστούς οτι ο Πατριάρχης μόλις εκοιμήθη!!!
.jpg)
.jpg)
