Καλό καλοκαίρι

Αγαπητοί μου φίλοι, ευχομαι να περάσετε ενα καλό και ευλογημένο καλοκαίρι!!!
Θα τα πούμε τον Αυγουστο.....

Ευχαριστιών η ωρα

«Αγαπητοί μου φίλοι, με αφορμή το σχόλιο ενος αναγνώστη, ξεκινάμε ενα ειδικό αφιέρωμα στον μεγάλο φιλέλληνα και ορθόδοξο Χριστιανό Philip Sherrard, απο μαρτυρίες και δημοσιεύματα που συλλέξαμε, για να δείξουμε οτι υπάρχει και μια αλλη Ελλάδα που γοητεύει και ενθουσιάζει...»

Ετσι ξεκινούσα στις 31-5-2008 το ειδικό αφιέρωμα στον Philip Sherrard, τον μαθητή των Ρώσων της διασποράς (Λόσκυ, Σμέμαν, Μπουλγάκωφ, Ευδοκίμωφ, Ζάντερ, Ουσπένσκυ), που με τα κείμενα του εφερε μια άλλη αντίληψη και γλώσσα θεολογική, αληθινά πρωτόγνωρη για τον ελληνικό χώρο τη δεκαετία του ’60.

Το υλικό που ανακάλυψα ηταν καταπληκτικό! Προκειται για ένα αφιέρωμα στον Philip Sherrard του μαθητικoύ περιοδικού «Προσωπική ευθύνη», τεύχος 8, Απρίλιος 1996, που διευθύνει και εκδίδει ένας εξαίρετος ανθρωπος ο φιλόλογος κ. Δημήτρης Μπαρσάκης - τη αδεία του οποίου αναδημοσιεύεται στο portal servitoros.gr. Τα αρθρα του είναι καταπληκτικα, απεικονίζουν εναργώς την πολύπλευρη προσωπικότητα του Philip Sherrard και γι’ αυτό προτρέπουμε τον αναγνώστη να απευθυνθεί στην παρα πάνω διεύθυνση.

Ευχαριστούμε τον κ. Μπαρσάκη για την μεγάλη προσφορά του στο χώρο των γραμμάτων με την εκδοση ενός τόσο αξιόλογου περιοδικού, καθώς και για την αδεια αναδημοσίευσης από το servitoros.gr που μας χορήγησε και την αποστολή χρήσιμου υλικού.

+Χαρίτων Πνευματικάκις Ιεραπόστολος 1908-1998

Συμπληρώνονται, αγαπητοί μου φίλοι, 100 χρόνια από την γέννηση του μεγάλου ιεραποστόλου π. Χαρίτωνος Πνευματικάκι, του πρεσβευτή της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού στη αφρικανική ηπειρο. Σύντομα η τοπική μας Εκκλησία σε συνεργασία με τον Σύλλογο Ορθοδόξου Ιεραποστολής «Ο πρωτόκλητος», θα τιμήσει τον αείμνηστο γέροντα. Τιμητικές εκδηλώσεις επίσης θα λάβουν χώρα και στην γενέτειρα του π. Χαρίτωνος στην Κρήτη, υπο την αιγίδα της τοπικής Εκκλησίας. Εμεις που ζήσαμε και μαθητεύσαμε κοντά στον π.Χαρίτωνα, τόσο στις κατασκηνώσεις της «παναγοπούλας», οσο και στο εντευκτήριο της Μιαούλη 55, εχουμε ιερή υποχρέωση να τον τιμήσουμε μέσα από το διαδίκτυο εις μνημόσυνο αιώνιο!!!

Ξεκινάμε λοιπόν ένα μεγάλο αφιέρωμα στον αείμνηστο λεβέντη κρητικό παπά Χαρίτωνα Πνευματικάκι που πέθανε στην Αφρική για τον Χριστό και την Ελλάδα…

Ο Ιεραπόστολος Αρχιμανδρίτης π. Χαρίτων Πνευματικάκις 1908-1998

Ο π. Χαρίτων γεννήθηκε στίς 18-8-1908 στην Κρήτη. Άπό μικρός έδειξε σημεία του προορισμού του. Δεκαεπταετής μιλούσε στήν Εκκλησία του χωριού του (Παλαιλώνιο Χανίων).
Μετά τή λήψι του πτυχί­ου της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, κήρυξε σε πολλές περιοχές της Ελλάδος.
Τό 1940 χειροτονήθηκε διάκονος ύπό του τότε Αρχιε­πισκόπου Αθηνών Χρύσανθου καί τό 1945 ιερεύς στήν 'Έδεσσα. Μετά τήν Κατερίνη, όπου άπό τό 1947 υπηρέτησε ως Ίεροκήρυξ, ήλθε στήν Πά­τρα τό 1958 καί γιά 15 χρόνια έδωσε δυναμική μαρτυρία «Πίστεως καί "Αγάπης».
Τό 1972 ίδρυσε τό Σύλλο­γο Όρθοδόξου Ιεραπο­στολής «ο πρωτόκλητος » .
Κατά τήν παραμονή του στήν Πάτρα παρουσίασε καί συγγραφικές εργασίες, πού αποπνέουν άρωμα ορθοδό­ξου πνευματικότητος. Οι πι­στοί στους οποίους έδειξε τόν «Αιώνιο Κατακτητή», κληρικοί, επιστήμονες, έντι­μοι εργαζόμενοι, χριστιανοί οικογενειάρχες, αφιερωμέ­νες υπάρξεις, αποτελούν τό πνευματικό του κεφάλαιο.
Τό 1973 μέ τήν συνταξιοδότησί του ώς Ίεροκήρυξ, κλείνει ένα μεγάλο πολύε­δρο, πολύμορφο καί δημι­ουργικό έργο, πού τόν κατα­ξίωσε στόν Ελλαδικό χώρο.

Ή μεγάλη άπόφασι:

Σέ ηλικία 65 ετών, στίς 9-7-1973, ό π. Χαρίτων μέ απο­στολικό ζήλο, πορεύεται στήν Αφρική γιά τό Χριστό, στόν τόπο, πού άφησε τήν τελευταία του πνοή ό μακα­ριστός π. Χρυσόστομος Παπασαραντόπουλος, τήν Κανάνγκα του Κονγκό.
Συνάντησε πάρα πολλά εμπόδια, διαφορετικές κλιματολογικές συνθήκες, επιδημίες, δυστυχία, πείνα, εξεγέρσεις, πολέμους, δυσκολίες μέχρι αφανισμού του. Δέν οπι­σθοχώρησε, έμεινε έκεί καί απαντούσε: «Οι ιερείς του Θεού του Υψίστου δέ φοβούνται οϋτε τό θάνατο».
Αναλώθηκε στό νά κηρυχθή«τό Εύαγγέλιον πάση τή κτίσει», ή Όρθο-δοξία «εις τήν οικουμένη». Στήν Κανάνγκα ό π. Χαρίτων παρέμεινε συ­νεχώς 25 χρόνια μέχρι τήν κοίμησί του.
Ό Θεός ευλόγησε τό άγιαστικό, λατρευτικό, διδακτικό, κατηχητικό, εκπαι­δευτικό, φιλανθρωπικό, κοινωνικό, Όρθόδοξο Εκκλησιαστικό του έργον.
• Ή Θεία Λειτουργία, πού μέ Ίεροπρέπεια καί κατάνυξι επιτελούσε, προσήλκυε τούς ιθαγενείς στήν Όρθοδοξία.
• Εύρήκε περί τούς 30 Όρθοδόξους καί μέ τήν Χάρι του Θεου κατόπιν Κατηχήσεως, διά του Αγίου Βαπτίσματος, τούς χάρηκε αυξανόμενους σέ 30.000 καί πλέον.
• Μέ τίς πολύμοχθες, άοκνες προσπάθειες του καί τήν οικονομική βοή­θεια άπό τήν Ελλάδα καί τό εξωτερικό άνηγέρθησαν περίτεχνοι Ί. Ναοί.
• Δώδεκα πνευματικά του τέκνα, ορθόδοξοι ιθαγενείς, αξιώθηκαν τής τιμής νά γίνουν κληρικοί. Χειροτονήθηκαν άπό τόν οικείο Επίσκοπο Σεβ. Μητροπολίτη Κεντρώας Αφρικής κ. Τιμόθεο, πού ποικιλοτρόπως συμπαρίστατο στίς προσπάθειες καί ενίσχυε τόν ακάματο εργάτη τοϋ Ευαγγελίου.

• Στό ιατρείο τής "Ιεραποστολής μέ τήν προσφορά αρχικά τής άσκήτριας στήν αγιότητα, αδελφής τής αγάπης, αείμνηστου Όλγας Παπασαράντου καί στή συνέχεια τών πέντε αφιερωμένων Αδελφών Νοσοκόμων άπό τήν Ελλάδα, ανακουφίζονται ο'ι πονεμένοι αδελφοί μας καί τούς παρέχε­ται δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψι.

• Στά Εκπαιδευτήρια «Φώς Εθνών» «LUMIERE DES NATIONS» 1000 μαθητές - μαθήτριες σέ διάφορες τάξεις Δημοτικών - Γυμνασίου - Λυκεί­ου δέχονται τά πολύτιμα αγαθά τής παιδείας. Στους μαθητές παρέχονται δωρεάν σίτισι, ρουχισμός, βιβλία, γραφική ϋλη κ.ά.
• Μέ τούς κόπους των αφοσιωμένων τεσσάρων εκπαιδευτικών άπό τήν Ελλάδα (διδασκαλισσών - καθηγητριών) καί τών ιθαγενών εκπαιδευτικών, τά Σχολεία έχουν μεγάλες επιτυχίες καί τυγχάνουν πολλαπλών διακρίσεων.
• Στό χώρο τοϋ ιεραποστολικού κλιμακίου δεσπόζει ό περικαλλής Ί. Ναός τοϋ Άγιου Ανδρέου, μέ βυζαντινή αγιογραφία καί μυσταγωγική ατμόσφαιρα, κέντρο καί ορμητήριο κάθε αγώνος καί πόλος έλξεως τών πι­στών Όρθοδόξων.
• Γύρω του έχουν αναπτυχθεί σταδιακά καί οργανωμένα, καλαίσθητα καί εντυπωσιακά κτήρια σέ βυζαντινό ρυθμό. Τό ιατρείο, τά σχολεία «Φώς Εθνών», αίθουσες κατηχητικών καί πνευματικών συγκεντρώσεων, γιά ανθρώπους κάθε ηλικίας, βιβλιοθήκη - αναγνωστήριο, ο'ι κατοικίες τοϋ ιεραποστολικού κλιμακίου, κτήριο Σεμιναρίου, γιά τήν κατάρτισι στελεχών άπό μακρινές περιοχές, ξενώνας 50 κλινών, κατοικίες ιθαγενών κληρικών, εργαστήρια, αποθήκες κ.ά.
Γιά τήν δημιουργία όλων αυτών ό π. Χαρίτων δόθηκε «ψυχή τε καί σώ­ματι» προσφέρων βέβαια καί τά χρήματα τής συντάξεως του.
Πολύτιμος ήταν καί ή συμβολή τοϋ Άρχιμ. π. Ιγνατίου Μαδενλίδη, πνευματικοϋ του τέκνου καί άξιου διαδόχου του, πού τά τελευταία χρό­νια στάθηκε κοντά του.
Ό π. Χαρίτων κατέλειπε, ώς ύψικάρυνος κατάκαρπος έλαία, θαυμαστά επιτεύγματα καί πνευματικές υποθήκες. Εύηγγελίσθη τήν Όρθοδοξία καί τόν Ελληνισμό στήν Αφρική «έν ταπεινώσει καί άπλότητι».

Τιμητικές διακρίσεις:

Αν καί ό μακάριος π. Χαρίτων ουδέποτε επεδίωξε ανθρώπινες διακρί­σεις, ώς έπιβράβευσι τών μόχθων του, έν απουσία, του άπονεμείθησαν: Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών (χαλκούν μετάλλιον), καί υπό τής Αποστο­λικής Εκκλησίας τών Πατρών «τιμητικόν δίπλωμα μέ Σταυρόν Μετάλιον του "Αγ. Ανδρέου».
Πλήρης ήμερων καί έργων αγαθών, λευκανθείς εις αγώνας κατακτήσεως τής άγιότητος, κοιμήθηκε έν Κυρίω «ανώδυνα καί ειρηνικά» τήν Κυριακή 29-3-1998, πού ή Εκκλησία μας τιμά τόν "Αγιο Ιωάννη τόν συγγραφέα τής Κλίμακος, άφου κοινώνησε, γιά τελευταία φορά τών Άχρα­ντων Μυστηρίων.
Ό Υψιπέτης Αετός τής Ιεραποστολής, ό πύρινος μαχητής τής Πίστεως, ό αθόρυβος «επαναστάτης» ό αυστηρός καί ασκητικός Γέροντας, ό σταθερός καί συνεπής στίς παραδόσεις τών Πατέρων, ό έμφορούμενος άπό βαθύ εκκλησια­στικό φρόνημα, ό Πατέρας χιλιάδων Αφρικανών, ό δούλος Κυρίου, έφυγε όσιακά, γιά τήν αιωνιότητα.
Ετάφη κατά τήν επιθυ­μία του, πίσω άπό τόν "Ιερό Ναό του Άγ. Ανδρέου, πού μέ αίμα καί ιδρώτα ανήγει­ρε καί αναπαύεται στήν αφρικανική γή κηρύσσων τήν Εκκλησία τής Αναστά­σεως, τήν Όρθοδοξία.
Έπί του τάφου του ανα­γράφονται σέ μαρμάρινη πλά­κα τά τελευταία του λόγια:

«Χριστός Ανέστη...!

Χτυπάτε τίς καμπάνες

τής Ορθοδοξίας,

σέ όλη τήν Αφρική,

σέ όλη τήν Αφρική...

χτυπάτε τίς καμπάνες

τής Ορθοδοξίας,

τής Όρθοδοξίας...!»

(Απο την εκδοση τιμής και μνήμης Αρχιμανδρίτου π. Χαρίτωνος Πνευματικάκι του Δήμου Πατρέων με τη συνεργασία του "Πρωτοκλήτου")

Λόγος πρωτόγνωρος

Εισήγηση του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου στη Σύγκληση της Ιεραρχίας (24-06-2008)

Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ ἅγιοι ἀρχιερεῖς,

Εὑρισκόμενος σήμερα ἀνάμεσά σας, στήν τιμητική καί ὀδυνοποιό θέση τοῦ Προέδρου τῆς Συνόδου τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ὡς ἀδελφός μεταξύ ἀδελφῶν ὡς ἐλάχιστος ἐν ἀνθρώποις καί χάριτι Θεοῦ διά τῶν τιμίων ψήφων σας πρῶτος μεταξύ ἴσων, ὀφείλω καί ἐπιθυμῶ νά ἐκφράσω τήν εὐγνωμοσύνη μου πρῶτα στόν παντεπόπτη Κύριο καί Θεό ἡμῶν γιά τίς φανερές καί ἀφανεῖς δωρεές καί εὐεργεσίες Του πρός τό πρόσωπό μου καί στή συνέχεια πρός ὅλους ἐσᾶς καί πρός τόν καθένα προσωπικά γιά τήν ἀγάπη καί τήν ἐμπιστοσύνη πού ἐπιδεικνύετε πρός τήν ἐλαχιστότητά μου.

Ἀναμφίβολα, ἡ σύναξη τῆς Ἱεραρχίας μέ σκοπό τήν ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι ἐκλογή νέων ἐπισκόπων εἶναι μία ἀπό τίς κορυφαῖες στιγμές στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας καί, βεβαίως, μία ἀπό τίς σημαντικότερες καί πλέον ἀπαιτητικές καί ὑπεύθυνες λειτουργίες τοῦ συνοδικοῦ μας συστήματος. Θά ἤμουν, ὅμως, ἀσυνεπής πρός τόν ἑαυτό μου καί τίς πεποιθήσεις μου ἀλλά καί πρός ὅσα ἔχω διατυπώσει γραπτῶς καί προφορικῶς στό ἐγγύς καί στό ἀπώτερο παρελθόν, ἐάν δέν δήλωνα εὐθαρσῶς καί ἐκ προοιμίου ὅτι στόχος καί ἐπιθυμία μου εἶναι οἱ Σύνοδοι τῆς Ἱεραρχίας νά μήν συγκαλοῦνται μέ ἀποκλειστικό θέμα τῶν ἐργασιῶν τους τίς ἐπισκοπικές ἐκλογές.

Ὀφείλω νά ὁμολογήσω, ὅτι ἐπί μακρό χρονικό διάστημα μέ βασάνισε τό δίλημμα ἐάν ὄντως ἔπρεπε νά συγκληθεῖ ἡ Ἱεραρχία αὐτή τή χρονική στιγμή ἤ νά ἀναβληθοῦν οἱ ἐκλογές γιά ἀργότερα.

Στό μικρό χρονικό διάστημα πού ἔχει διατρέξει ἀπό τήν ἀνάληψη τῶν νέων καθηκόντων μου ὡς Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καί Πάσης Ἑλλάδος μέχρι σήμερα, ἐργάζομαι ἐντατικά, μελετώντας εἰς βάθος τά συσσωρευμένα τεράστια προβλήματα πού ἀντιμετωπίζουμε ἤ θά κληθοῦμε σύντομα νά ἀντιμετωπίσουμε τόσο στό ἐσωτερικό τῆς Ἐκκλησίας ὅσο καί στή σχέση μας μέ τόν σύγχρονο ραγδαία ἐξελισσόμενο καί ἀποχριστιανιζόμενο κόσμο, τίς πολιτισμικές καί κοινωνικές ἐξελίξεις, τά καινοφανῆ ἠθικά καί βιοηθικά διλήμματα καί συγχρόνως τήν ἀγωνία του λαοῦ τοῦ Θεοῦ ἀλλά καί ὅσων σ τέκονται καλοπροαίρετα καί κριτικά ἀπέναντι στήν Ἐκκλησία καί περιμένουν ἀπό ἐμᾶς λόγο καί ἔργο πού νά ἀποπνέει τήν ὀσμή τῆς Θείας Χάρης, νά φανερώνει τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καί νά ὑποδεικνύει στούς ἀνθρώπους ὅτι ἐξακολουθεῖ νά ὑπάρχει παραμυθία καί ἐλπίδα ἐν Χριστῷ ἀναστάντι.

Ὅσο περισσότερο ἐνημερώνομαι καί ἀποτυπώνονται μέσα μου οἱ καταγραφές τῶν προβλημάτων καί συνειδητοποιοῦνται οἱ διαστάσεις τους˙ ὅσο περισσότερο γίνονται ἐμφανεῖς οἱ ἐκκρεμότητες πού ὑπάρχουν καί ἀπαιτοῦν διαφάνεια στή διαχείρισή τους˙ ὅσο περισσότερο γίνεται ἐπιτακτική ἡ ἀνάγκη ἐκκαθάρισης ζητημάτων πού ἅπτονται ἠθικῶν, οἰκονομικῶν καί διοικητικῶν ὑπερβάσεων καί ἐκτροπῶν, καί συγχρόνως ὅσο περισσότερο γίνεται ἐπιγνωστό τό μέγεθος τῶν προκλήσεων πού γεννᾶ ἡ ραγδαίως ἀποχριστιανιζόμενη ἐποχή μας, τόσο περισσότερο ἐνισχύονται μέσα μου δύο βασικές πεποιθήσεις:

1.Τά σύγχρονα δεδομένα δέν επιτρέπουν τήν πολυτέλεια ἀποσπασματικών, πρόχειρων, βεβιασμένων καί ἀβασάνιστων ἀπαντήσεων στίς ἐντός καί ἐκτός τῶν τειχῶν μας συσσωρευόμενες προκλήσεις καί ἐκκρεμότητες. Σήμερα, ἴσως ὅσο ποτέ ἄλλοτε, ἀπαιτεῖται νηφάλιος, οὐσιαστικός, θεολογικά κατοχυρωμένος, ἐνδελεχής καί ρεαλιστικός σχεδιασμός γιά τό πῶς ὀφείλουμε νά σταθοῦμε ἀπέναντι σέ αὐτά τά δεδομένα, δηλαδή πῶς θά σταθοῦμε μέ συνέπεια στό ὕψος τῶν ἀπαιτήσεων τῆς ἀποστολῆς πού μᾶς ἐμπιστεύθηκε ὁ Θεός, ἀλλά καί πῶς θά διακονήσουμε τίς ἀνάγκες, τίς ἀγωνίες καί ἐν τέλει τή σωτηρία τοῦ ποιμνίου μας καί θά ἀντικρύσουμε τήν κρίση τῆς Ἱστορίας.

2.Δέν ὑπάρχουν περιθώρια γιά ἀτομικούς σχεδιασμούς καί μεμονωμένες αὐτόνομου χαρακτήρα πρωτοβουλίες. Ἡ ἐποχή μας, ἀλλά καί τό ἐκκλησιαστικό ἦθος καί ἔθος δέν ἐπιτρέπουν τίς αὐτάρεσκου χαρακτήρα αὐτοπροβολές καί ἐπιδείξεις προσωπικῶν ἐπιλογών ἐπί θεμάτων γιά τά ὁποῖα ἐκκρεμεῖ καί ἀπαιτεῖται μιά συνοδικῶς ἐπεξεργασμένη καί θεολογικῶς τεκμηριωμένη ἀντιμετώπιση. Ἰδιαιτέρως, μάλιστα, ὅταν πρόκειται γιά ζητήματα, τά ὁποῖα ἔχουν συσσωρεύσει ἐρωτηματικά καί ἀμφισβητήσεις σχετικά μέ τόν τρόπο μέ τόν ὁποῖο διαχειριστήκαμε καί διαχειριζόμαστε θέματα, τά ὁποῖα ἀπαιτοῦν ἠθική ἀκεραιότητα, ἐκκλησιαστικό φρόνημα, διαφάνεια, νομιμότητα καί σεβασμό στίς πολιτικές καί πολιτειακές ἀρχές.

Θέλω νά εἶναι σαφές, ὅτι ἡ μέχρι στιγμῆς σιωπή μου δέν εἶναι παθητική ἀλλά ἑκούσια καί συνειδητή ἐπιλογή, ὑπό τό κράτος βαθειᾶς περισυλλογῆς καί ἐπιγνώσεως τῶν προβλημάτων καί τῶν προκλήσεων πού καλούμαστε νά διαχειριστοῦμε. Ὑπάρχει καιρός τοῦ λαλεῖν καί καιρός τοῦ σιγᾶν.
Ἡ Ἐκκλησία δέν φοβήθηκε οὔτε φοβᾶται νά ὑπερασπιστεῖ τήν ἀλήθειά Της ἔναντι οἱουδήποτε θεσμοῦ ἤ προσώπου πού παρουσιάζεται νά τήν ὑπονομεύει ἤ νά τήν ἀπειλεῖ. Ὅμως οἱ μεμονωμένες δονκιχωτικές ὑπερβολές καί παρεμβάσεις καί οἱ αὐτονομημένες ἀγωνιστικές ἐξάρσεις, ὅταν μάλιστα δέν εἶναι ἐντελῶς σαφές ἐάν ἀντανακλοῦν κυρίως ἀτομικές φιλοδοξίες ἤ στόχους καί πάντως δέν ὑπηρ ετοῦν ἐντέλει τό καλῶς νοούμενο συμφέρον τῆς Ἐκκλησίας δέν συνιστοῦν καλά ἔργα. Τέτοια φαινόμενα θέτουν σέ κίνδυνο καί ὑποσκάπτουν τήν ἐγκυρότητα καί τή σοβαρότητα τῶν θέσεων μας ἔναντι τῆς σύγχρονης πραγματικότητας, ἀφοῦ συνεπάγονται τελικά τή συγκαταρίθμηση τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἀπόψεων καί τοποθετήσεων ἀνάμεσα στίς ποικίλες λαϊκιστικές ἤ ἀντιδραστικές ἀπόψεις, πού προσφέρουν πρός κατανάλωση τά Μέσα Μαζικῆς Ἐνημέρωσης. Ἡ Ἐκκλησία δέν νομιμοποιεῖτ αι νά λέει κούφια λόγια, θορυβώντας ὡς κύμβαλο ἀλαλάζον, ἀλλά ὀφείλει νά ἔχει λόγο οὐσιαστικό, ἀγαπητικό καί σωστικό καί πάντως ὄχι συνθηματολογικό, ἐκκοσμικευμένο καί διασπαστικό.
Ἐν ὀλίγοις, ἔχουμε χρέος νά ἐγκαταλείψουμε τό «Ἐγώ» καί νά κινηθοῦμε στό πλαίσιο τοῦ «Ἐμείς». Εἶναι ἀνάγκη νά συνειδητοποιήσουμε ὅτι δέν ὑπάρχει ἄλλος δρόμος, καί προσωπικά δέν αἰσθάνομαι ὅτι ἔχω ἄλλη ἐπιλογή ἐνώπιον Θεοῦ καί ἀνθρώπων, παρά νά σᾶς καλέσω ὅλους καί τόν καθένα προσωπικά σέ ἀδιαπραγμάτευτη δέσμευση γιά εἰλικρινή συνεργασία, σύμπνοια καί ἀδιάλειπτη προσπάθεια κατανοήσεως αλλήλων «εἰς παροξυσμόν ἀγάπης καί καλῶν ἔργων». Θέλω νά σᾶς καλέσω νά ἀξιοποιήσουμε ἔργῳ καί λόγῳ τίς ἁγιασμένες δυνατότητες πού μᾶς προσφέρει καί μᾶς ἐξασφαλίζει τό συνοδικό μας σύστημα, τό ὁποῖο ὀφείλουμε νά ἐνεργοποιήσουμε πλήρως καί ἀκό μη περισσότερο νά τό προστατεύσουμε.

Ἐδώ ἀκριβῶς ἑστιάζεται καί ὁ πυρήνας τοῦ μεγάλου μου διλήμματος, στό ὁποῖο ἀναφέρθηκα ἐκ προοιμίου, σχετικά μέ τή σύγκλιση τῆς Ἱεραρχίας αὐτή τή χρονική στιγμή.
Ἀπό τή μία πλευρά εἴχαμε νά ἀντιμετωπίσουμε τή δέσμευση ἔναντι τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλει τήν πλήρωση τῶν κενῶν μητροπολιτικῶν θέσεων τό ἀργότερο ἐντός ἑξαμήνου ἀπό τῆς χηρείας τους, ἀλλά καί τήν πίεση πού προκαλοῦν τά συσσωρευόμενα προβλήματα στίς χηρεύουσες μητροπόλεις.

Ἀπό τήν ἄλλη πλευρά μας συνεῖχε ἡ αἴσθηση, ὅτι δέν εἴμαστε ἕτοιμοι νά ἀντιμετωπίσουμε μέ πληρότητα καί νηφαλιότητα τά μείζονα καί καυτά ζητήματα καί τίς προκλήσεις, πού ἔχουν ἤδη ἀναφανεῖ ἤ εἶναι ὁρατά στό βάθος τοῦ ὁρίζοντα.

Πρός ἀποφυγή παρερμηνειῶν, σπεύδω νά διευκρινίσω τί ἀκριβῶς ἐννοῶ ὅταν λέω δέν εἴμαστε ἕτοιμοι, θέτοντας δύο ἁπλά ἐρωτήματα:
1.Ἔχουμε τή συνείδησή μας ἥσυχη ὅτι λειτουργοῦμε ὄντως συνοδικά, ὅταν κάποιοι σπεύδουμε νά διατυπώνουμε θέσεις ἐπί θεμάτων γιά τά ὁποῖα δέν ἔχουμε πρῶτα ἐξασφαλίσει τεκμηριωμένες θεολογικές εἰσηγήσεις, ἀξιοποιώντας καί ἄλλα μέλη τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος – λαϊκούς ἤ κληρικούς καί πολύ περισσότερο τίς ἁρμόδιες συνοδικές ἐπιτροπές, ἀλλά ἐμμένουμε στήν ὑποτιθέμενη αὐτάρκεια μας, παραβλέποντας τήν κρισιμότητα τῶν θεμάτων καί ἀγνοώντας τίς θεολογικές προϋποθέσεις τῶν προβλημάτων καί τῆς ἀντιμετώπισής τους, ἀλλά καί τίς διαστάσεις καί προεκτάσεις πού μπορεῖ νά συνεπάγεται μιά ἀβασάνιστη τοποθέτησή μας;

2.Ἡ μή οὐσιαστική ἀξιοποίηση τῶν συνοδικῶν ἐπιτροπῶν καθώς καί ἄλλων μελῶν τῆς Ἐκκλησίας, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν καλύτερα ἀπό ἐμᾶς τά νομικά, τά ἐθνικά, τά διεκκλησιαστικά, τά κοινωνικά, τά πολιτικά ἤ τά πολιτειακά θέματα, ὥστε νά εἴμαστε σέ θέση, ἀξιοποιώντας τίς γνώσεις καί τίς συμβουλές τους, νά ἀποφαινόμαστε συνοδικῶς μετά λόγου γνώσεως, δέν ὑποδεικνύει μιά συρρίκνωση τῆς συνοδικότητας ἀπό τρόπο ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας σέ μιά ἁπλή διοικητική διαδικασία ψευδοδημοκρατικοῦ χαρακτήρα, παρουσιάζοντας ἐμᾶς στά μάτια τοῦ λαοῦ μας ὡς δοκησίσοφους, προχειρολόγους ἤ ἀνυποψίαστους γιά τή σύγχρονη πραγματικότητα, ἀλλά καί γιά τή θεολογία μας καθεαυτήν;

Αὐτό τό ἔλλειμμα οὐσιαστικής συνοδικότητας, στήν εὑρεία καί οὐσιαστική της διάσταση, ὅπως τήν ὑπαινίχθηκα πρίν, κάνει ἐμφανεῖς τίς συνέπειές του μέ φαινόμενα, τά ὁποῖα εἶναι ἤδη ὁρατά στίς μέρες μας, καί τά ὁποῖα μέ προβληματίζουν προσωπικά καθώς φοβᾶμαι ὅτι κάποτε τραυματίζουν σοβαρά τό κῦρος μας ἤ προκαλοῦν σύγχυση στό λαό τοῦ Θεοῦ. Χαρακτηριστικά παραδείγματα οἱ ἐκδόσεις ἀνακοινωθέντων καί ἡ σπουδή γιά δηλώσεις, πού συχνά διέπονται ἀπό προβληματικές θεολογικές ἀπόψεις ἤ υἱοθετοῦν ἐκφράσεις καί διατυπώσεις οἱ ὁποῖες ἐγείρουν νομικά προβλήματα ἤ διχάζουν τό λαό τοῦ Θεοῦ, καλώντας τον νά ὁμαδοποιηθεῖ γύρω ἀπό κάποιους, πού αὐτοπροβάλλονται ὡς περισσότερο ἐθνικά ἤ ἠθικά εὐαίσθητοι ἀπό ὅλους τούς ἄλλους.

Βεβαίως, στά ζητήματα πού ἀφοροῦν τή διαποίμανση τῶν Μητροπόλεων εἶναι σαφής ἡ ἀπόλυτη δικαιοδοσία τοῦ οἰκείου Ποιμενάρχη. Ὅταν, ὅμως, πρόκειται γιά εὑρύτερα θέματα, τά ὁποῖα ἀφοροῦν συλλογικά τήν Ἐκκλησία, μήπως πρέπει νά εἴμαστε ἐγκρατέστεροι στούς λόγους μας καί πάντως ὀφείλουμε νά κινούμαστε μέ συνοδικότερο τρόπο;
Πιστεύω ὅτι εἶναι καιρός νά ὑπερβοῦμε τίς κακές μας συνήθειες, τίς προσωπικές μας ἐξάρσεις, νά ἀρθοῦμε στό ὕψος τῶν περιστάσεων καί νά συναντηθοῦμε στό «ἐμεῖς». Τοῦτο πιστεύω ὅτι εἶναι δυνατόν νά ἐπιτευχθεῖ καί νά διευκολυνθεῖ θεσμικά, ἄν συμφωνήσουμε σέ μερικές βασικές ἀρχές, τίς ὁποῖες θά προσπαθήσω νά συνοψίσω σέ τέσσερα σημεῖα:

1. Πιστεύω, ὅπως ἐξ ἀρχῆς ἐτόνισα, ὅτι ἡ Σύνοδος τῆς Ἱεραρχίας δέν πρέπει νά συγκαλεῖται μέ μοναδικό ἔργο τίς ἐκλογές ἀρχιερέων, ἀλλά συστηματικά δύο φορές κατ’ ἔτος, ὥστε νά ἐπεξεργάζεται καί νά τοποθετεῖται συλλογικά καί ἐμπεριστατωμένα ἐπί τῶν σοβαρῶν ζητημάτων.

2. Χρειάζεται νά ἐπανεξετάσουμε σοβαρά καί ὑπεύθυνα τή στελέχωση, τή δομή καί τή λειτουργία τῶν συνοδικῶν ἐπιτροπῶν, ὥστε νά λειτουργοῦν ὄντως προπαρασκευαστικά καί οὐσιαστικά, προετοιμάζοντας τά πρός συζήτηση ἀπό τήν Ἱεραρχία θέματα.

3. Νά προετοιμάζουμε καί νά συναποφασίζουμε τά θέματα πού χρήζουν ἐπεξεργασίας ἐγκαίρως, ὥστε σέ κάθε σύγκληση τῆς Ἱεραρχίας νά καταρτίζεται ἤδη καί κατά τό δυνατόν στό μεγαλύτερό του μέρος ὁ κατάλογος τῶν θεμάτων τῆς ἑπομένης Συνόδου τῆς Ἱεραρχίας.

4. Εἶναι ἀνάγκη νά συνειδητοποιήσουμε, ὅτι δέν εἴμαστε παντογνῶστες, καθώς καί ὅτι ἡ σύγχρονη πραγματικότητα εἶναι περιπλοκότερη, ἀπαιτητικότερη καί διαφορετική ἀπό ὅ,τι γνωρίζαμε καί μέ ὅ,τι διαλεγόμαστε ἀκόμη καί στό σχεδόν πρόσφατο παρελθόν. Ἑπομένως, ἡ ἀξιοποίηση ὅσων μελῶν τῆς Ἐκκλησίας εἶναι δυνατόν νά μᾶς βοηθήσουν στό δύσκολο ἔργο μας δέν εἶναι ἐπιβεβλημένη μόνο ἀπό τό συνοδικό ἦθος, ἀλλά καί ἀπό τήν ἀντικειμενική πραγματικότητα.

Τά θέματα λοιπόν τῆς προσεχοῦς τακτικῆς συγκλήσεως τῆς Ἱεραρχίας τοῦ Ὀκτωβρίου θά ἀναφέρονται σέ δύο ἑνότητες. Σέ ἐκείνη τῆς στελεχώσεως τῆς Ἐκκλησίας καί ἰδιαίτερα στό Νόμο περί Ἐκκλησιαστικῆς Ἐκπαιδεύσεως καί σέ ἐκείνη τῆς ἀξιοποιήσεως τῶν διδομένων εὐκαιριῶν γιά τήν ἀνάπτυξη τῶν ὑλικῶν ὑποδομῶν πρός ἐξυπηρέτηση τῆς ὅλης ἐκκλησιαστικῆς διακονίας. Θέματα πού ἴσως φαντάζουν τεχνοκρατικά, ἀλλά πού στήν πραγματικότητα εἶναι βαθύτατα θεολογικά καί ἐκκλησιαστικά.

Τά θέματα πάντως, πού καθημερινῶς ἀναφύονται εἶναι πολλά καί μεγάλα. Θέματα ἐκκλησιαστικά, διορθόδοξα, διαχριστιανικά καί διαθρησκευτικά. Θέματα κοινωνικά, ποιότητος ζωῆς καί ἤθους, περιβαλλοντικά. Ἡ ἀντικειμενική πραγματικότητα κάθε μέρα καί περισσότερο μᾶς προκαλεῖ καί μᾶς προσκαλεῖ.

Τά θέματα αὐτά κάθε ἕνας ἀπό μᾶς ἔχει χρέος μέ γνώση τῶν θεολογικῶν προϋποθέσεων τῶν προβλημάτων τους καί τῆς ἀντιμετώπισής τους, νά τά καταθέσει στό Σῶμα τῆς Ἱεραρχίας καί αὐτή ὄχι ἁπλῶς νά τά καταγράψει ἤ νά τά ἀναπτύξει ἤ νά τά ἐπεξεργασθεῖ θεωρητικά, ἀλλά νά τά ἐνδύσει μέ τό ἔνδυμα τοῦ Χριστοῦ καί νά τά κάνει χρήσιμα στό ἐκκλησιαστικό μας γίγνεσθαι.

Σᾶς εὐχαριστῶ.