Ενα καυτό ερώτημα

Εγραφα στις 28 -10-2008 σε μια ανάρτηση μου με τον τίτλο «Ανοιγμα» εκπληξη της «Πειραικής Εκκλησίας»:

«Μεγάλη είναι η εκπληξη που μας προσφέρει το ανανεωμένο πλέον περιοδικό «Πειραική Εκκλησία». Η αισθητική του μα προπαντός το περιεχόμενο του κινείται επι τα βελτίω σε ένα άλλο επίπεδο απρόσμενα ελεύθερο, προοδευτικο και πολυσυλλεκτικό.

Περιλαμβάνει κείμενα μεγάλων σύγχρονων ορθόδοξων θεολόγων όπως των : 

Ναυπάκτου κ.Ιεροθέου, +π.Δημητρίου Στανιλοάε, π.Αλεξάνδρου Σμέμαν, π.Βασιλείου Γοντικάκη, Παναγιώτη Νέλλα, Χρήστου Γιανναρά, π.Νικολάου Λουδοβίκου, Θανάση Παπαθανασίου, π.Βασιλείου Θερμού …(Σταύρου Γιαγκάζογλου, Ιωάννη Ζηζιούλα, Αθανασίου Γιέβτιτς, Αμφιλοχίου Ράντοβιτς,Μάριου Μπέγζου κ.λ.π.)

Συγχρόνως όμως η «Πειραική Εκκλησία» κάνει και το ανοιγμα στην διαννόηση της εποχής μας με κείμενα των: 

Νίκου-Γαβριήλ Πεντζίκη, Διονύση Σαββόπουλου, Κώστα Ζουράρι, Γιώργου Καραμπελιά, Νίκου Ξυδάκη, Νίκου Εγγονόπουλου κ.λ.π.

Η εκπληξη μας είναι μεγάλη γιατι αυτό το φαινόμενο είναι ασύνηθες στον εκκλησιαστικό χώρο.

Όμως ο νέος Επίσκοπος κ.Σεραφείμ με τους συνεργάτες του φαίνονται αποφασισμένοι να κάνουν το ανοιγμα προς την κοινωνία δίχως να υπολογίζουν το οποιοδήποτε κόστος.

Ευχόμαστε καλή επιτυχία στο τολμηρο αυτό εγχείρημα και κάθε παρα Κυρίου ευλογία στον Διευθυντή και τα μέλη της συντακτικής επιτροπής του ως ανω περιοδικού».

Και το εύλογο και συνάμα καυτό ερώτημα που τίθεται είναι το εξής:
Πως κάποιοι εκκλησιαστικοί κύκλοι, αδελφοί μας εν Χριστώ,  που θεωρούν τον εαυτό τους ως ακραιφνή ορθόδοξο και συναγωνιστή του Αγίου Πειραιώς εναντίον του οικουμενισμού, δεν βλέπουν τα ονόματα τα οποία κοσμούν εδώ και χρόνια το γνωστό και εγκυρο περιοδικό «Πειραική Εκκλησία»;

Κατ’ αυτούς οι δημοσιογραφούντες στο εν λόγω περιοδικό, Γιανναράς, Γιέβτιτς, Ράντοβιτς, Θερμός, Πινακούλας, Ζηζιούλας, Γιαγκάζογλου,Μπέγζος κ.λ.π. είναι Οικουμενιστές, Λατινόφρονες, Νεοβααρλαμίτες και Νεωτεριστές…

Και πως τους περιθάλπει ολους αυτούς ο Σεβασμιώτατος Πειραιώς κ.κ.Σεραφείμ;
Γιατί αραγε αυτοί οι «αμφισβητούμενοι» θεολογοι να φιγουράρουν ανελλιπώς από τις στήλες του γνωστού περιοδικού; Που είναι οι αλλοι οι συντηρητικοί και σούπερ ορθόδοξοι θεολόγοι; Δεν τους γνωρίζει ο Αγιος Πειραιώς;

Δεν το πιστεύουμε. 
Ασφαλώς ο Σεβασμιώτατος κ.κ.Σεραφείμ και είναι γνώστης της  εκκλησιαστικής μας κατάστασης, αλλά δυστυχώς για τους κύκλους αυτούς  διανύουμε την μετα Ζηζιούλα θεολογική περίοδο και θα πρέπει να κοπιάσουν πολύ για να προσαρμόσουν τη θεολογική τους παιδεία προς την ανάλογη του εν λόγω «προδρομικού» περιοδικού.
Η «Πειραική Εκκλησία» θα βοηθήσει προς τούτο τα μέγιστα. Το ευχόμαστε ολοψύχως.

Αθανάσιος Γιέβτιτς, Επίσκοπος , Τοποτηρητής της Ιεράς Μητροπόλεως Ρασκοπριζρένης Κοσσόβου και Μετοχίων, Πρώην Ζαχουμίου και Ερζεγοβίνης, Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής Βελιγραδίου (Μέρος δεύτερο)

Στο Παρίσι

Το φθινόπωρο του 1968 και με τις ευλογίες  του πνευματικού του και του Επισκόπου φθάνει στο Παρίσι για περαιτέρω θεολογικές σπουδές και εκμάθηση της Γαλλικής γλώσσας.

Μετα  το πρώτο ετος παραμονής του στο Παρίσι, εξελέγη Καθηγητής στην Εδρα της Εισαγωγής στην Θεολογία και στην Εδρα της Πατρολογίας στο Θεολογικό Ινστιτούτο του Αγίου Σεργίου, θέση στην οποία και παρέμεινε για τρια ετη. 

Το τελευταίο ακαδημαικό ετος (1971-1972) παρέδιδε και το μάθημα της Εκκλησιαστκής Ιστορίας της Βυζαντινής περιόδου. 

Κατά την παραμονή του στο Παρίσι επίσης, παρακολούθησε διάσπαρτα ορισμένα μαθήματα Πατρολογίας στο Institut Catholique de Paris, και κάποιες παραδόσεις Βυζαντινής Λογοτεχνίας στη Σορβόνη ( Hautes Etudes).

Υπο την ιδιότητα του Καθηγητή του Ινστιτούτου του Αγίου Σεργίου συμμετείχε στην θεολογική συνδιάσκεψη των Ορθοδόξων Θεολόγων στην Αμερική, τον Σεπτέμβριο του 1970 στη Βοστώνη. 

Στα τέσσερα χρόνια παραμονής του στην Γαλία, υπηρέτησε ως Ιερέας στις εκκλησιαστικές κοινότητες των Ρώσων, των Σέρβων, των Ελλήνων και των Γάλλων, ενώ εγκαταβιούσε στο οικοτροφείο του Θεολογικού Ινστιτούτου.

Στο Βελιγράδι

Το καλοκαίρι του 1972 επέστρεψε από το Παρίσι στο Βελιγράδι και από το φθινόπωρο, η Ιερά Σύνοδος τον διόρισε Διευθυντή του Οικοτροφείου Φοιτητών της Θεολογικής Σχολής Βελιγραδίου. 
Το επόμενο ετος εξελέγη Βοηθός Καθηγητής στην Εδρα της Πατρολογίας (Εκκλησιαστική λογοτεχνία και Πατερική σκέψη).Εδίδαξε επι σειρά ετών  Εκκλησιαστική Ιστορία, καθώς και  Ιστορία της Σερβικής Εκκλησίας. Το 1983 εξελέγη εκτακτος και το 1987 τακτικός Καθηγητής στην Εδρα της Πατρολογίας. Ως Κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής διακόνησε τα ετη 1980/81 και 1990/91. 

Κατά την περίοδο της πανεπιστημιακής του καριέρας εξέδωσε πάνω από 200 επιστημονικές εργασίες.

Ως Καθηγητής ηταν πολύ αγαπητός και προσηνής. Απλός, γλυκύς, πάντα χαμογελαστός και με πολύ χιούμορ αγαπήθηκε με πάθος από ολους τους φοιτητές. Η μεγάλη αίθουσα των παραδόσεων ηταν πάντα ασφυκτικά γεμάτη.

Ολοι οι φοιτητές με κομμένη την ανάσα παρακολουθούσαν την υπαρξιακή ερμηνεία της θεολογικής σκέψης των Πατέρων της Εκκλησίας μας με παραδείγματα από την καθημερινή ζωή και ιδιαιτέρως από τον χώρο του αθλητισμού. 

Γνώστης ολων των θεολογικών και φιλοσοφικών ρευμάτων, με αγιοπατερική σκέψη και ασκητική ζωή μαγνήτιζε τη Σερβική νεολαία στα μεγαλύτερα κινηματοθέατρα της πόλης, και συμμετείχε σε απειρες συζητήσεις για τον μαρξισμό και τον υλισμό.

 (Συνεχίζεται).

Αθανάσιος Γιέβτιτς, Επίσκοπος , Τοποτηρητής της Ιεράς Μητροπόλεως Ρασκοπριζρένης Κοσσόβου και Μετοχίων, Πρώην Ζαχουμίου και Ερζεγοβίνης, Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής Βελιγραδίου.

Το ονομα του Αθανασίου Γιέβτιτς είναι γνωστό από ετών  σε ολόκληρο τον ορθόδοξο κόσμο. Ο Επίσκοπος Dr. Αθανάσιος Γιέβτιτς γεννήθηκε από ορθόδοξους γονείς, σερβικής καταγωγής, τον Μίλαν Γιέβτιτς και την Σάβκα, το γένος Μπρίσιτς, γεωργοί, στο χωριό Brdarica, μεταξύ Σάμπατς και Βαλιέβου (Δυτική Σερβία), τη δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων του 1937(8 Ιανουαρίου του 1938 με το παλαιό).

Η Βασική εκπαίδευση

Το Δημοτικό Σχολείο τελείωσε στο Draginje. To 1949 ξεκίνησε το Γυμνάσιο στο Σάμπατς και συνέχισε μέχρι το 1953 τις Γυμνασιακές του σπουδές στο Debrc.Κατόπιν εφοίτησε στην Ιερατική Σχολή της Ρακόβιτσας από την οποία μεταπήδησε σ’αυτήν του Βελιγραδίου από την οποία  και απεφοίτησε το ετος 1958.

Πανεπιστήμιο-Στρατιωτική θητεία-Μοναχισμός

Ακολούθως ενεγράφη στην Θεολογική Σχολή Βελιγραδίου, αλλά τον Νοέμβριο του ιδίου ετους (1958) εκλήθη να υπηρετήσει για δυο χρόνια την στρατιωτική του θητεία στην Podgorica(εκπαίδευση) και το Κόσσοβο.

Μετα το τέλος της στρατιωτικής του θητείας στις 3 Δεκεμβρίου του 1960, εκάρη Μοναχός στο Μοναστήρι Pustinja κοντά στο Βάλιεβο, από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Σάμπατς-Βαλιέβου Ιωάννη. 

Κατόπιν ως Μοναχός της Μοναστικής Αδελφότητος Tronosa περάτωσε τις Πανεπιστημιακές του   σπουδές στη Θεολογική Σχολή Βελιγραδίου το ετος 1963 με το γενικό βαθμό 8,88(Λίαν καλώς).

Ιεροδιάκονος - Ιερομόναχος

Κατά την περίοδο των σπουδών του και συγκεκριμένα την ημέρα των  Θεοφανείων του ετους 1961 χειροτονήθηκε Διάκονος από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Σάμπατς-Βαλιέβου Ιωάννη, ενώ στον δεύτερο βαθμό της Ιερωσύνης χειροτονήθηκε  το ετος 1963 ανήμερα της Παναγίας.

Στην Αθήνα

Μετα το τέλος των Πανεπιστημιακών του σπουδών υπέβαλλε αίτηση στην Ιερά Σύνοδο, προκειμένου να μεταβεί στην Ελλάδα για μεταπτυχιακές σπουδές. Ετσι τον Φεβρουάριο του ετους 1964 αποστέλλεται από τον τότε Πατριάρχη Σερβίας Γερμανό στην Χάλκη στην Κωνσταντινούπολη, οπου και παρέμεινε μέχρι τον Ιούνιο του ιδίου ετους. Λόγω όμως των  εκεί πολιτικών προβλημάτων, το καλοκαίρι πέρασε στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στον Αγιον Ορος. Από εκεί το φθινόπωρο βρέθηκε στην Αθήνα, οπου και ξεκίνησε την Διδακτορική του Διατριβή στην Θεολογική Σχολή Αθηνών,  υπο την καθοδήγηση του Καθηγητή της Δογματικής και Ακαδημαικού κ.Ιωάννη Καρμίρη. Το Θέμα της Διδακτορικής του Διατριβής ηταν: «Η Εκκλησιολογία του Αποστόλου Παύλου κατά τον Αγιο  Ιωάννη τον Χρυσόστομο». Την Διατριβή του υπεραπίστηκε με τον βαθμό «αριστα» στις 2 Ιουνίου του 1967 στην ιδια ως ανω Σχολή. Στην Αθήνα παρέμεινε ακόμη ένα ετος μελετώντας τα εργα των Αγίων Πατέρων και σπουδάζοντας το ελληνορθόδοξο ηθος.

Κατά την διάρκεια της τετραετούς παραμονής του στην Ελλάδα, υπηρέτησε ως Εφημέριος στην Ρωσική Εκκλησία των Αθηνών, ενώ διέμενε κάποιο διάστημα στο οικοτροφείο της Αποστολικής Διακονίας και εν συνεχεία σε μισθωμένη κατοικία. Καθ’ ολο το διάστημα  της παραμονής του στην Ελλάδα ηταν σε συνεχή επικοινωνία με τον  Επίσκοπο του Ιωάννη και τον πνευματικό πατέρα Ιουστίνο Πόποβιτς.(Συνεχίζεται)

Ημέρα μνήμης του π.Ιουστίνου Πόποβιτς

Στο Μοναστήρι Τσέλιε κοντά στο Βάλιεβο, χθες 7 Απριλίου 2010, πανηγυρικώς η  γυναικεία μοναστική αδελφότητα γιόρτασε την ημέρα γέννησης και κοίμησης του Οσίου Γέροντος Ιουστίνου Πόποβιτς, ημέρα του Ευαγγελισμού.

Στην πολυαρχιερατική Θ.Λειτουργία προεξήρχε ο Σεβασμιώτατος Μπάτσκας Ειρηναίος Μπούλοβιτς, ενώ συλλειτούργησαν ο Επίσκοπος Αρτέμιος Ραντοσάβλιεβιτς, ο Τοποτηρητής της Μητροπόλεως Ρασκοπριζρένης – Κοσσόβου και Μετοχίων Αθανάσιος Γιέβτιτς, ο Σεβασμιώτατος Σάμπατς Λευρέντιος, ο Επίσκοπος Λιπλιάνης Θεοδόσιος και ο Σεβασμιώτατος  Βαλιέβου Μιλούτιν.

Διαπιστώνουμε, παρά τις τελευταίες δύσκολες ωρες που περνάει η Εκκλησία της Σερβίας και παρά τις οργανωμένες επιθέσεις εναντίον των πνευματικών τέκνων του γέροντος Ιουστίνου- που κοσμούν όχι μόνο της Σερβική Εκκλησία αλλά ευρύτερα  την Ορθόδοξη Οικουμένη- την πνευματική ενότητα των ως ανω Πατέρων και τους ισχυρούς δεσμούς αγάπης και ευγνομωσύνης προς τον Γέροντα Ιουστίνο Πόποβιτς.  

Πάσχα πανσεβάμιον ημίν ανέτειλεν!

Αναστάσεως ημέρα λαμπρυνθώμεν Λαοί, Πάσχα Κυρίου, Πάσχα, εκ γάρ θανάτου πρός ζωήν, καί εκ γής πρός ουρανόν, Χριστός ο Θεός, ημάς διεβίβασεν, επινίκιον άδοντας.

 

Χαίρετε και αγαλλιάσθε απαντες! 

Σας κατασπάζομαι εν Χριστώ τω αναστάντι!Ετη πολλά και σωτήρια!!!

Ο Βαρθολομαίος απο την εξέδρα της Αναστάσεως: Κηρύξατε παντού οτι «ανέστη Χριστός και ζωή πολιτεύεται».

Και επειδή ανέστη ο Χριστός, δεν ζητείται πλέον ελπίς, αλλά υπάρχει ελπίς! Δεν μας λείπει το φως, αλλά τα «πάντα πεπλήρωται φωτός, ουρανός τε και γη και τα καταχθόνια»!

Δεν είναι άπιαστο ζητούμενο η χαρά, διότι «χαράς τα πάντα πεπλήρωται, της Αναστάσεως την πείραν ειληφοτα»! Αυτήν την ελπίδα κι’ αυτή τη χαρά δε δοκιμάζετε και σεις σήμερα που γιορτάζουμε Πάσχα Κυρίου Πάσχα;
Αυτό το φως δε νοιώθετε να σας περιβάλλη αυτήν την κλητην και αγίαν ημέραν; Και μάλιστα εδώ, στη Βασιλίδα των πόλεων, που καλώς την διαλέξατε για τις πασχαλινές διακοπές σας.

Εδώ στο Φανάρι, όπου θα βεβαιωθήτε πειστικώτατα ότι ο Σταυρός και η Ανάστασις είναι οι δυο όψεις του ιδίου νομίσματος.

Στο Φανάρι, που είναι συγχρόνως μικρό και μεγάλο –τόσο μεγάλο που να χωρή όλη την οικουμένη, γιατί μέσα στην οικουμενικότητα ενυπάρχει η αγάπη και ο σεβασμός της διαφορετικότητος του αλλού, του συγγενούς και πλησίον μας, αλλά και του ξένου και μακρυνού. Του κάθε ανθρώπου.
Εδώ, αδελφοί μου, τίποτε δεν είναι ερείπιο, τίποτε δεν είναι χαμένο. Ο,τι αγιάστηκε από άσκηση και προσευχή, δεν είναι ποτέ νεκρό. Ο,τι είναι φτιαγμένο για τον Χριστό, δεν πεθαίνει. Ο,τι υπάρχει για τον Χριστό, δεν παγιδεύεται από τις πύλες του Άδου.

Μετρώντας τους τάφους, δεν μπορούμε να μετρήσουμε και τον αριθμό των νεκρών. Όσοι πεθαίνουν εν Χριστώ, μεταβαίνουν εκ του θανάτου εις την ζωήν. Ποιος ημπορεί να καταγράψη ποσοτικά την «ζωήν εν ταφώ»; Η Μητέρα όλων μας Αγία του Χριστού Μεγάλη Εκκλησία ζη αιώνες τώρα ως μηδέν έχουσα και πάντα κατέχουσα.

Ποτέ στην ιστορία ένα μικρό στίγμα του γεωγραφικού χάρτη δεν νοηματοδοτησε τον παγκόσμιο πνευματικό χάρτη, όσο το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Πάντοτε οι δια Χριστόν νεκροί κρίνουν με τη ζωντάνια τους όσους νομίζουν ότι είναι ζωντανοί. Ο χρόνος, η φθορά, τα χαλάσματα, δεν κατίσχυσαν ποτέ του Φαναρίου, διότι αυτό δεν μέτρησε ποτέ τη δύναμη του με τα μέτρα των δυνατών του κόσμου τούτου, με τα μέτρα των ισχυρών της γης.
Τέκνα φωτομορφα της Εκκλησίας, Καλώς ηλθετε στο Πατριαρχείο μας! Σ’αυτον τον τόπο της σιωπής, της καρτερίας, της υπομονής, της αδιάλειπτης προσευχής και της βεβαιότητας ότι ζη Κύριος και οι ζώντες εν Αυτώ. Ενώ άλλοι θρηνούν για τον θάνατο, εδώ τραγουδούμε για την Ανάσταση.

Δευτε, λοιπόν, λάβετε φως εκ του ανεσπέρου φωτός του αειφωτου Φαναρίου! Δευτε λάβετε θάρρος, όποιες κι’ αν είναι οι συνθήκες της ζωής σας! Δευτε λάβετε εμπιστοσύνη στην Εσταυρωμένη αγάπη και στην αναστημένη ελπίδα μας!

Και, επιστρέφοντες αυριον εις τα ίδια, κηρύξατε παντού, στεντορεία τη φωνή, ότι «ανέστη Χριστός και ζωή πολιτεύεται».

Χθες στην Γρατσάνιτσα

Στο Μοναστήρι Γρατσάνιτσα χθές βράδυ ετελέσθη η ακολουθία του Ορθρου του Μεγάλου Σαββάτου.Ο Επίσκοπος Αθανάσιος Γιέβτιτς μετα του Ιερού Κλήρου των Μοναζουσών και του ευσεβούς λαού εψαλλαν τον επιτάφιο θρήνο.

Συνήθως τα εγκώμια ονομάζονται και «Θρήνος της μητέρας του Θεού», γιατί αυτοί οι υμνοι ιδιαιτέρως περιγράφουν τον πόνο της Θεομήτορος ενώπιον του κοιμηθέντος Χριστού.

Η ζωὴ εν τάφῳ, κατετέθης Χριστέ, καὶ Αγγέλων στρατιαὶ εξεπλήττοντο συγκατάβασιν δοξάζουσαι τὴν σήν.

Η ζωὴ πως θνήσκεις; πῶς καὶ τάφῳ οικείς; του θανάτου τὸ βασίλειον λύεις δέ, καὶ του αδου τοὺς νεκροὺς εξανιστάς.

Αξιόν εστι, μεγαλύνειν σε τὸν Ζωοδότην, τὸν εν τω Σταυρώ τὰς χείρας εκτείναντα, καὶ συντρίψαντα τὸ κράτος του εχθρου.

Αξιόν εστι, μεγαλύνειν σε τὸν πάντων Κτίστην· τοις σοις γὰρ παθήμασιν εχομεν, τὴν απάθειαν ρυσθέντες της φθοράς.

Εφριξεν η γη, καὶ ο ηλιος Σώτερ εκρύβη, σου του ανεσπέρου φωτὸς Χριστέ, εν τω τάφω δύντος νυν σωματικώς.

Αι γενεαὶ πάσαι, υμνον τη Ταφη σου, προσφέρουσι Χριστέ μου.

Καθελὼν τοῦ ξύλου, ο Αριμαθαίας, εν ταφω σε κηδεύει.

Μυροφόροι ηλθον, μύρα σοι Χριστέ μου, κομίζουσαι προφρόνως.

Η καταδίκη μετατρέπεται σε συγγνώμη, σε ζωή...

Του π.Αλεξάνδρου Σμέμαν

"......Ποια στάση θα κρατούσαμε άραγε αν ζούσαμε στα Ιεροσόλυμα την εποχή του Πιλάτου; Αυτή είναι μια ερώτηση που απευθύνεται στον καθένα μας μέσα από τις λέξεις των ύμνων της Μεγάλης Παρασκευής.

Τούτη η ημέρα είναι πραγματικά η «ημέρα του κόσμου τούτου», κρίνεται ο κόσμος μας, αληθινά και όχι συμβολικά, και καταδικάζεται. Είναι μια πραγματική και όχι τελετουργικά καταδίκη της ζωής μας... Είναι η αποκάλυψη της αληθινής φύσης «του κόσμου τούτου» που προτίμησε τότε, αλλά και τώρα συνεχίζει να προτιμάει, το σκοτάδι αντί το φως, το κακό αντί το καλό, το θάνατο αντί τη ζωή. Έχοντας καταδικάσει τον Χριστό σε θάνατο ο «κόσμος τούτος» καταδίκασε ταυτόχρονα και τον εαυτό του σε θάνατο. Στο μέτρο που και μεις αποδεχόμαστε το πνεύμα του «κόσμου τούτου», την αμαρτία του, την προδοσία του κατά του Θεού, είμαστε και μεις επίσης καταδικασμένοι. Αυτό είναι το πρώτο και φοβερά ρεαλιστικό νόημα της Μεγάλης Παρασκευής: μια καταδίκη σε θάνατο...

Αλλά αυτή η ημέρα, οπότε φανερώθηκε και θριάμβευσε το Κακό, είναι επίσης και ημέρα Λύτρωσης.

Ο Θάνατος του Χριστού αποκαλύπτεται σωτήριος για μάς, γίνεται πηγή λύτρωσης. Και είναι αυτός ο Θάνατος σωτήριος γιατί είναι η πλήρης, η τέλεια και η υπέρτατη Θυσία. Ο Ιησούς Χριστός προσφέρει το Θάνατό Του στον πατέρα Του, τον προσφέρει επίσης και σε μάς. Στον πατέρα Του γιατί, όπως θα δούμε παρακάτω, δεν υπάρχει άλλος τρόπος να «πατήσει» (να καταστρέψει) το θάνατο, να σώσει τους ανθρώπους από το θάνατο. Αυτό είναι και το θέλημα του πατέρα: οι άνθρωποι να σωθούν από το θάνατο δια του θανάτου. Σε μάς προσφέρει ο Χριστός το Θάνατό Του γιατί στην πραγματικότητα ο Χριστός πεθαίνει αντί για μας. Ο θάνατος είναι ο φυσικός καρπός της αμαρτίας, είναι η τιμωρία σαν φυσική συνέπεια της αποστασίας. Ο άνθρωπος διάλεξε να αποξενωθεί από τον Θεό, αλλά μη έχοντας ζωή αφ’ εαυτού του, πεθαίνει. Στον Χριστό δεν υπάρχει αμαρτία, επομένως δεν υπάρχει θάνατος. Δέχεται όμως να πεθάνει για μάς, μόνο και μόνο γιατί μάς αγαπάει. Προσλαμβάνει και μοιράζεται μαζί μας την ανθρώπινη φύση μέχρι τέλους. Παίρνει επάνω Του την τιμωρία (θάνατος) που η ανθρώπινη φύση έχει να πληρώσει, γιατί ο Χριστός προσλαμβάνει ολόκληρη τη φύση μας μαζί με το φορτίο του ανθρώπινου ξεπεσμού. Πεθαίνει ο Χριστός γιατί έχει ουσιαστικά ταυτίσει τον Εαυτό Του με μάς, έχει κυριολεκτικά επωμιστεί την τραγωδία της ανθρώπινης ζωής. Ο Θάνατος Του, λοιπόν, είναι η μεγαλειώδης αποκάλυψη της φιλανθρωπίας και της αγάπης Του. Και επειδή ο Θάνατός Του είναι αγάπη, ευσπλαχνία, φιλανθρωπία, αλλάζει αυτόματα η φύση του θανάτου. Από τιμωρία γίνεται πράξη που αντανακλά αγάπη και συγχώρεση, δηλαδή ο θάνατος γίνεται το τέλος της αποξένωσης από τον Θεό και της μοναξιάς. Η καταδίκη μετατρέπεται σε συγγνώμη, σε ζωή.......................................

Από την άλλη μεριά βλέπουμε, στους ύμνους της Μεγάλης Παρασκευής, τη θυσία της αγάπης που προετοιμάζει την τελική νίκη, να είναι επίσης παρούσα εντελώς από την αρχή. Το πρώτο από τα δώδεκα Ευαγγέλια του Όρθου (Ιω. 13, 31 -18, 1) αρχίζει με τη γεμάτη ιεροπρέπεια αναγγελία του Χριστού: «Νυν εδοξάσθη ο Υιός του ανθρώπου, και ο Θεός εδοξάσθη εν αυτώ». Στο παρακάτω στιχηρό –ένα από τα τελευταία του Εσπερινού της ημέρας- διαφαίνεται καθαρά η ανατολή του φωτός, ζωντανεύει η ελπίδα και η βεβαιότητα ότι «με το θάνατο θα νικηθεί ο θάνατος...».

«Ότε εν τω τάφω τω κενώ,

υπέρ του παντός κατετεθής,

ο Λυτρωτής του παντός,

Άδης ο παγγέλαστος, ιδών σε έπτηξεν

οι μοχλοί συνετρίβησαν,

εθλάσθησαν πύλαι,

μνήματα ανοίχθησαν, νεκροί ανίσταντο.

Τότε ο Αδάμ ευχαρίστως, χαίρων ανεβόα σοι

Δόξα τη συγκαταβάσει σου Φιλάνθρωπε.»

Όταν στο τέλος του Εσπερινού μετά την ανάγνωση του Ευαγγελίου και αφού γίνει η αποκαθήλωση, βάζουμε στο κέντρο του ναού τον Επιτάφιο με την εικόνα του Κυρίου στον τάφο, όταν πια η μεγάλη αυτή ημέρα βρίσκεται στο τέλος, ξέρουμε ότι και μεις βρισκόμαστε στο τέλος της μακράς ιστορίας της σωτηρίας και της λύτρωσης. Η Έβδομη Ημέρα, «Ημέρα της αναπαύσεως», το ευλογημένο Σάββατο έρχεται. Μαζί του έρχεται η αποκάλυψη του Ζωηφόρου Τάφου...

Από το Βιβλίο

«Μικρό Οδοιπορικό της Μεγάλης Εβδομάδος»

Αλέξανδρος Σμέμαν

Εκδ. Ακρίτας

Η συνέντευξη του Ιερωνύμου στα "Νέα"

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΜΑΝΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΑΚΗΣ

O προκάτοχός του στην Αρχιεπισκοπή, ο Χριστόδουλος, έλεγε στους νέους «ελάτε στην Εκκλησία όπως είστε». Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος ακολουθεί αντίθετη πορεία. «Εγώ πηγαίνω όπως είμαι σε αυτούς», λέει στη συνέντευξή του στα«ΝΕΑ» για τον τρόπο που έχει επιλέξει να προσεγγίσει τη νεολαία. Σταθερός στη θέση που έχει διατυπώσει τις τελευταίες ημέρες, λέει ότι δέχεται να φορολογηθεί ηΕκκλησία αλλά όπως όλοι, όχι άδικα. Προσθέτει ότι είναι«παραμύθι» τα περί αμύθητου θησαυρού που κατέχει η Εκκλησία. Κάνει μάλιστα μία πρόταση προς την κυβέρνηση: να αποδεσμεύσει τα κτήματα της Εκκλησίας και ένα από αυτά, όσο κάνει, να δοθεί στο Ταμείο Στήριξης της Ελλάδας. Όταν ερωτάται αν τώρα είναι η ώρα να περιοριστεί η «χλιδή» της Εκκλησίας - οι χρυσοί σταυροί, τα ακριβά άμφια- απαντά ότι παίρνει μισθό 2.300 ευρώ.

«Τι χλιδή μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος με 2.300 ευρώ;». 

Ηελληνική οικονομία βρίσκεται στη χειρότερη στιγμή της. Δεν θα έπρεπε και η Εκκλησία να βοηθήσει με τη φορολόγησή της;

 Υπάρχει μία παρεξήγηση. Ποιος είπε ότι η Εκκλησία δεν φορολογείται; Πρώτα πρώτα πρέπει να ξέρετε ότι τον τελευταίο χρόνο η Εκκλησία διέθεσε 100 εκατ. ευρώ για το φιλανθρωπικό έργο της σε όλη την Ελλάδα. Και θα συνεχίζει να τα προσφέρει. Ξεχνιόμαστε και δεν δεχόμαστε ότι η Εκκλησία έχει, συμπληρώνοντας την Πολιτεία, περί τα 750 ιδρύματα που προσφέρουν αυτήν τη στιγμή και εξυπηρετούν τους ανθρώπους.

Και κάτι άλλο. Αυτό το θέμα του αμύθητου θησαυρού της Εκκλησίας είναι ένα παραμύθι. Και θα πρέπει κάποτε να απομυθοποιηθεί αυτό το θέμα.
 Θα σας πω την προσωπική μου άποψη. Όπως όλοι οι Έλληνες, τα φυσικά πρόσωπα, και εμείς οι κληρικοί, να φορολογούμαστε και φορολογούμαστε με τον ίδιο τρόπο. Και έπειτα η Εκκλησία δεν είναι ένας ενιαίος διοικητικός οργανισμός. Είναι και τα εκατοντάδες νομικά πρόσωπα που έχει, ναοί, μοναστήρια. Είμαι απόλυτα σύμφωνος, όπως όλα τα νομικά πρόσωπα της επικράτειάς μας, έτσι να φορολογούνται και τα νομικά πρόσωπα της Εκκλησίας. Δηλαδή, έσοδα τόσα. Έξοδα τόσα. Καθαρό αποτέλεσμα. Φορολογία. Δεν έχουμε αντίρρηση. Καμία απολύτως.

Προσφέραμε, προσφέρουμε και θα προσφέρουμε στον λαό. Χωρίς να μας ζητηθεί. Χωρίς να το «διαφημίζουμε». Αλλά αυτή η λογική, από αυτά που έχεις τα παίρνω χωρίς να λογαριάζω ποια είναι τα έξοδά σου, δεν είναι ούτε νόμιμη ούτε δίκαιη.

Να εκφράσω μία τολμηρή άποψη; Έκανε μία πολύ ωραία πρόταση ο πρόεδρος της Βουλής, ο κ. Πετσάλνικος, για μία πρωτοβουλία που ανέλαβε, μία ωραία προσπάθεια, όλοι να συνεισφέρουμε στο Ταμείο που έχει φτιάξει για να βοηθήσουμε στην εξόφληση του χρέους της πατρίδας. Να μας αποδεσμεύσει η Πολιτεία τα κτήματα που έχει δεσμευμένα. Αυτά που κάποιοι ονομάζουν «φιλέτα»- όλα αυτά είναι δεσμευμένα- να μας τα απελευθερώσει. Και ένα από αυτά, ολόκληρο, όσο κι αν κάνει, να πάει σε αυτό το Ταμείο. Να δώσουμε ένα ποσό. Αλλά από τη μία μεριά μάς τα κρατάει δεσμευμένα. Θέλει να τα φορολογεί χωρίς να μας δίνουν έσοδα. Έτσι, μας κρατάει σε ομηρεία. Μιλάνε για τις μετοχές. Το 2009 δεν μας έδωσαν μέρισμα. Κανένα έσοδο. Το 2010 κανένα μέρισμα. Πιστεύω ότι το ίδιο θα γίνει και το 2011.

Επομένως, πρότασή μου είναι: πρέπει να γίνει ένας ειλικρινής διάλογος μεταξύ Εκκλησίας και Πολιτείας, χωρίς προκαταλήψεις και στερεότυπα. Και πιστεύω ότι θα βρεθούν τρόποι οι οποίοι θα βοηθήσουν τον λαό μας. 


Μήπως έχει έρθει η ώρα να σκεφτείτε κάποιους τρόπους ώστε να περιοριστεί αυτό που ο κόσμος αντιλαμβάνεται ως «χλιδή» της Εκκλησίας; Βλέπει ακριβά άμφια. Βλέπει χρυσούς σταυρούς. Ακριβά αυτοκίνητα σε κάποιες περιπτώσεις... Κοίταξε, εδώ σε εμάς ισχύει το ρητό που λέει «ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός». Τα πιο πολλά από αυτά είναι πλαστικά (πιάνει το εγκόλπιο που φοράει και το δείχνει). Θα μου πεις, γιατί τα χρησιμοποιείτε; Δεν είναι τόσο το κόστος, όπως παρουσιάζεται. Αλλά εκεί, ας πούμε ότι είναι και μία παράδοση ή και μία ιδιοτροπία μερικών ανθρώπων. Κι αυτό θα πρέπει να το δούμε...
 Ο Αρχιεπίσκοπος τι μισθό νομίζετε ότι παίρνει στην Ελλάδα; 2.300 ευρώ. Λοιπόν, τι χλιδή μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος με 2.300 ευρώ; Όταν κατέβω τώρα κάτω, δέκα άνθρωποι θα περιμένουν να τους δώσω κάτι. Ένα βοήθημα. Μπορώ να το αρνηθώ;
Είναι ώρα να δούμε όλοι την αλήθεια κατάματα. Και να παλέψουμε όλοι μας για να κάνουμε μία νέα αρχή. Όλο αυτό το μπάχαλο το δημιουργήσαμε μόνοι μας. Και δεν θα διορθωθεί εάν δεν το διορθώσουμε μόνοι μας. Εμείς πρώτοι, παπάδες, πολιτικοί, όλοι. Δεν θα το διορθώσουν άλλοι για εμάς. Αυτό θα ήταν επικίνδυνο. Πρέπει να αλλάξουμε νοοτροπία εσωτερικά. Αυτό εννοούμε όταν λέμε μετάνοια. Μη νομίζετε ότι έχει άλλο νόημα. Αλλάζουμε μυαλό, τρόπο ζωής, τρόπο συμπεριφοράς. 

Σε αυτά τα δύο χρόνια έχετε κάνει λάθη;

Κοιτάξτε, λάθη οπωσδήποτε γίνονται. Το θέμα είναι ποια είναι αυτά που γίνονται συνειδητά, που τα καταλαβαίνουμε δηλαδή και ποια εκείνα που κάποιος άλλος μας τα επισημαίνει. Μέσα μου έχω μερικές αμφιβολίες εάν ενήργησα σωστά. Το πρώτο είναι εάν ήταν σωστό αυτό που έκανα να μη μιλήσω καθόλου για το παρελθόν. Παλεύω. Αλλά λέω «καλά έκανα». Έτσι το βλέπω γιατί πρέπει να σέβομαι πολλά πράγματα σ΄ αυτήν τη ζωή. Το μεγάλο λάθος μου νομίζω, αυτό που μου αναλογεί γιατί δεν είναι μόνο δικό μου, είναι ότι δεν ξεκαθάρισα από την πρώτη στιγμή όλες εκείνες τις ενέργειες που έχουν γίνει και έχουν βυθίσει σε χρέος την Αρχιεπισκοπή. Και εννοώ την Αλληλεγγύη. Θα έπρεπε από την αρχή να είχε τελειώσει αυτό το θέμα. Αλλά είπα ότι θα προσπαθήσω σιγά σιγά να εξυγιάνω αυτόν τον οργανισμό, πράγμα που είναι πάρα πολύ δύσκολο. 

Προσφάτως ένας μητροπολίτης είπε ότι εάν δοθεί η ιθαγένεια στους μετανάστες«Εάλω η Ελλάδα»- θα το έχετε ακούσει. Η Σύνοδος πήρε θέση ανακοινώνοντας ότι είναι αποκλειστική αρμοδιότητα της Πολιτείας. Αυτό αποτελεί και προσωπική σας άποψη;

Κοιτάξτε, εάν μπει γενικά η αρχή ότι όλοι οι μετανάστες θα πάρουν ιθαγένεια, αυτό μας βρίσκει όλους- και εμένα προσωπικά- αντίθετους. Γιατί το πρόβλημα είναι τεράστιο. Όταν όμως ένα παιδί γεννήθηκε από νόμιμους μετανάστες, μεγάλωσε, έγινε 18 ετών, ξέρει τα ελληνικά καλά, έχει ζήσει εδώ πέρα, το βλέπω λίγο άστοχο σε αυτό το παιδί να μη δώσουμε ελληνική ιθαγένεια. Εκείνο που θα έλεγα είναι ότι θα πρέπει να υπάρχουν αυστηρά κριτήρια και να υπολογίζονται και οι ευαισθησίες και οι ιδιαιτερότητες του ελλαδικού χώρου, είτε σε νοοτροπία, είτε σε περιοχές.

 Δημιουργούν κάποιες φωνές μητροπολιτών- που μιλούν για πολιτικά ή εθνικά θέματα- προβλήματα στην Εκκλησία; Με την έννοια πως φαίνεται να ακούγονται μόνο αυτές...

 Φυσικό είναι. Φαίνεται, ναι. Πρέπει να πούμε και κάτι άλλο. Η Εκκλησία δεν είναι για να φαίνεται. Η Εκκλησία είναι για να είναι. Το πολύ το φαίνεσθαι της Εκκλησίας δεν είναι φυσιολογικό.Όλους τους ιεράρχες, όλους τους κληρικούς, μας απασχολούν και μας πονούν τα εθνικά θέματα. Όλοι αγαπάμε την πατρίδα μας, όπως και όλοι οι Έλληνες ανεξαιρέτως, και είμαστε έτοιμοι, εάν μας το ζητήσει η υπεύθυνη Πολιτεία, να κάνουμε αυτό που πρέπει. Λιγότερο και περισσότερο πατριώτες δεν δέχομαι ότι υπάρχουν. Και ο πατριωτισμός του καθενός δεν μετριέται ούτε με τον αριθμό των λέξεων που λέει, ούτε με την ένταση της φωνής του. Όλοι οι Έλληνες στο ίδιο καράβι είμαστε.

 Ποια είναι τα δύο-τρία έργα που έχετε σχεδιάσει και θέλετε οπωσδήποτε να υλοποιηθούν;
Κατ΄ αρχάς πρέπει να πούμε ποιο είναι το έργο της Εκκλησίας. Το έργο της Εκκλησίας δεν είναι τα κτίσματα. Το πρώτο μέλημά της είναι πώς θα βοηθήσει τον άνθρωπο. Δηλαδή, αυτό που λέμε και ψάλλουμε για τη σωτηρία των ψυχών. Πώς μπορεί η ενορία να είναι ένας πνεύμονας που ξεκουράζει τον άνθρωπο, τον αναγεννά, τον φέρνει πιο κοντά στον Θεό. Αυτό είναι το πρωταρχικό έργο της Εκκλησίας.

Για να γίνει όμως αυτό όπως πρέπει, θα πρέπει να υπάρχουν και αυτοί που το διακονούν, οι άνθρωποι οι οποίοι θα έχουν τα προσόντα. Θα ήθελα να πω και ότι και μέσα στον χώρο της Αρχιεπισκοπής υπάρχουν πάρα πολλοί λαμπροί κληρικοί, αξιόλογοι άνθρωποι. Αλλά είναι και μερικοί που είναι ερασιτέχνες. Θα πρέπει σε αυτόν τον τομέα να γίνει πολλή δουλειά.

Με τη δική μου σκέψη και φροντίδα, δημιουργήθηκε ένα κέντρο για επιμόρφωση και εξειδίκευση των κληρικών μας. Να πάρουμε ένα πρόβλημα σήμερα ποιμαντικό, κοινωνικό, όπως είναι τα ναρκωτικά. Δεν σημαίνει ότι κάποιος που έγινε κληρικός και θα ήθελε να ασχοληθεί με τα παιδιά που υποφέρουν είναι αυτονόητο πως μπορεί να πάει ανάμεσά τους να ζήσει και να βοηθήσει. Πρέπει να έχει μία εξειδίκευση, μία προετοιμασία. Επομένως, το πρώτο και βασικό έργο που έχει να κάνει η Αρχιεπισκοπή είναι να επιλέξει να βοηθήσει τα στελέχη της Εκκλησίας, ώστε το ποιμαντικό έργο της να είναι πιο αποτελεσματικό.

Αλλά όσο κι αν έχουμε μία οργανωμένη καλή ενορία, έναν ναό, το έργο της Εκκλησίας και του ιερέως δεν περιορίζεται στους τέσσερις τοίχους της Εκκλησίας. Αντιθέτως, είναι εντολή του Χριστού, η Εκκλησία να έχει διάλογο με την κοινωνία. Και μέσα από αυτήν τη συζήτηση και την επικοινωνία προβάλλουν τα προβλήματα και οι ανάγκες οι καθημερινές. Και έτσι και ο κληρικός, αλλά και το μέλος της Εκκλησίας και οι απλοί άνθρωποι, για να πουν ότι βρίσκονται σε αρμονία με αυτό που πιστεύουν, πρέπει να είναι άνθρωποι αγάπης. Να βγουν προς τα έξω να βοηθήσουν τον άνθρωπο. Κατά τη διδασκαλία του Κυρίου μας και κατά το παράδειγμα του καλού Σαμαρείτη.

Το σχέδιο «όπως στη Λιβαδειά» 

Τη λειτουργία οκτώ ιδρυμάτων έχει δρομολογήσει η Αρχιεπισκοπή. Ανάμεσά τους είναι ένα ίδρυμα για τα βρέφη που εγκαταλείπονται στα νοσοκομεία. Κατασκηνώσεις για νέους στην Πάρνηθα. «Θα έχουν έναν χώρο όπου θα μπορούν να περνούν θερινές διακοπές αλλά και να τον επισκέπτονται καθ΄ όλη τη διάρκεια του έτους», λέει ο Αρχιεπίσκοπος. Σε συνεργασία με τη Νομαρχία Αθηνών θα κατασκευαστεί ένας χώρος για πρώην χρήστες ναρκωτικών που βρίσκονται στο στάδιο της επανένταξης- «ώστε μέσα από την παραμονή τους εκεί, σιγά σιγά να βρουν μια δουλειά και να ενταχθούν στην κοινωνία»- και ένα παιδικός σταθμός για αυτιστικά παιδιά. Επίσης, έχει προγραμματιστεί να λειτουργήσουν δύο στέγες παιδιών με νοητική υστέρηση. Στα σκαριά είναι και οι ξενώνες για «ανθρώπους που έχουν κάνει εγχειρήσεις από καρκίνο και θέλουν στήριξη. Να μπορούν να κάνουν τη θεραπεία τους και να ξαναγυρίζουν». Επίσης, από την Αρχιεπισκοπή σχεδιάζεται η δημιουργία ενός ξενώνα «για ανθρώπους που γέρασαν, έμειναν κατάκοιτοι και δεν μπορούν να βρουν στέγη. Δεν είναι εύκολο σήμερα μία οικογένεια να συντηρεί συνέχεια έναν κατάκοιτο». 

Χωρισμός Κράτους- Εκκλησίας; 

Πότε ήταν ενωμένη η Εκκλησία, κολλημένη με το κράτος; Το κράτος μάς απομυζά πάντα. Να μας αφήσει ελεύθερους... Εμείς οι ταλαίπωροι, από τους Βαυαρούς μέχρι πριν από 20 χρόνια, ήμασταν σκλάβοι. Αποφασίζαμε και μέσα στη συνεδρία ήταν ο βασιλικός επίτροπος και αν δεν υπέγραφε τα πρακτικά ήταν άκυρο ό,τι είχαμε αποφασίσει. Τώρα λίγο έχουμε πάρει μία αναπνοή. Και είμαστε χαρούμενοι. Και θα θέλαμε να μην έχουμε καμία σχέση, να είμαστε εντελώς ελεύθεροι. Αλλά δεν το θέλει η Πολιτεία αυτό το πράγμα.

 Η Πολιτεία δεν θέλει τον χωρισμό;

Βεβαίως δεν τον θέλει. Επομένως, φτάσαμε σε ένα σημείο να πούμε ότι δεν υπάρχει σήμερα ένωση. Είμαστε δύο θεσμοί με τους ρόλους του ο καθένας χωριστά. Εκείνο που χρειάζεται είναι να διευκρινιστούν αυτοί οι ρόλοι. Και να δούμε διοικητικά ποιες είναι οι δικές μας αρμοδιότητες και ποιες της Πολιτείας. 

Η Πολιτεία γιατί δεν θέλει τον χωρισμό; 

Γιατί είναι έξυπνη.

 Δηλαδή; 

Κοιτάξτε, μία Εκκλησία η οποία είναι δυνατή, η οποία έστω και κάτω από αυτούς τους δεσμούς μπορεί και ζει, όταν θα είναι ελεύθερη θα έχει περισσότερες δυνάμεις. Και θα είναι και το στόμα της πιο ελεύθερο. Και οι ενέργειές της πιο ελεύθερες. Αν μας πει η Πολιτεία «δεν σας θέλουμε, φύγετε», με γεια της, με χαρά της. Εμείς ζήσαμε χωρίς κράτος. Το κράτος δεν έζησε χωρίς Εκκλησία. Ο λαός δεν έζησε χωρίς Εκκλησία. Λοιπόν, να μην τα πάμε στα άκρα. Δεν υπάρχει λοιπόν πλέον θέμα χωρισμού Εκκλησίας από το Κράτος. Είναι δύο διακριτοί ρόλοι οι οποίοι θέλουν περισσότερη επεξήγηση και διευκρίνιση.

 Η υπόθεση του πρώην Μητροπολίτη Αττικής έχει πληγώσει την Εκκλησία, καθώς συνεχίζεται πάνω από επτά χρόνια. Δεν θέλω να μπω στην ουσία της υπόθεσης, που όμως έχει πληγώσει βαθιά την κοινωνία μας και αυτά που πιστεύει και προσδοκά από την Εκκλησία. Έχω στα χέρια μου μία αμετάκλητη απόφαση του Αρείου Πάγου. Ως Έλληνας πολίτης οφείλω αυτή η απόφαση να εκτελεστεί. Και πρέπει να εκτελεστεί. Δεν μπορώ να κάνω διαφορετικά. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο ζήτησε από τη Σύνοδο να περάσει από εκκλησιαστικό δικαστήριο η υπόθεση του πρώην Μητροπολίτη Παντελεήμονα. Δημιουργήθηκε ένταση με το Φανάρι. Πολλοί εξεπλάγησαν διότι δεν την ανέμεναν με εσάς Αρχιεπίσκοπο... Κοιτάξτε, ούτε έχουν διαταραχθεί οι σχέσεις, ούτε είναι εχθρικές, ούτε έχουμε κάποια αντιπαλότητα. Έχουμε ένα συγκεκριμένο θέμα που πρέπει να αντιμετωπιστεί. Και η άποψη η δική μας είναι αυτή η θέση. Και η άποψη του Πατριαρχείου είναι διαφορετική. Αυτό δεν σημαίνει ότι εάν δύο άνθρωποι έχουν διαφορετική άποψη είναι και αντίπαλοι και μαλώνουν. Το θέμα δεν έχει λήξει. Θα προχωρήσει. Αλλά η φιλία μας, οι σχέσεις μας, ο σεβασμός στο Πατριαρχείο, αυτά δεν αμαυρώνονται. Θα υπάρχουν πάντα. Διότι και αύριο θα υπάρχει ένα άλλο υπηρεσιακό θέμα όπου θα έχουμε διαφορετική άποψη. Αυτό δεν σημαίνει ότι δημιουργούνται πολεμικές σχέσεις. Επομένως είναι σχέσεις άριστες, επικοινωνούμε άριστα. Απλώς ένα συγκεκριμένο θέμα- και ξέρετε ποιο είναι...- ο καθένας το βλέπει με άλλο μάτι. 

ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ

«Το Ευαγγέλιο δεν κάνει εκπτώσεις. Λέει ο άλλος “εμείς συζούμε”. Είναι ελεύθερος. Δεν μπορώ εγώ να κανονίσω τη ζωή του. Αλλά αν μου πει “μπορώ να είμαι έτσι ελεύθερος, να έχω συμβίωση και να έχω το Ευαγγέλιο που θα με καθοδηγεί”; Δεν γίνεται αυτό το πράγμα. Αυτός θα επιλέξει υπεύθυνα. Αλλά από τη στιγμή που θα ζητήσει να έρθει κοντά μου δεν θα του πω επειδή συμβίωνες ή συμβιώνεις είμαστε απέναντι. Σέβομαι την ελευθερία του καθενός. Αλλά δεν μπορώ να του πω ότι καλά κάνει». 

ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓ.ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ

«Πήγα στον Άγιο Παντελεήμονα. Ήταν δέκα άνθρωποι και μου είπαν: “Μην κοιτάτε άλλο τους ξένους”. Τους απάντησα: ΄΄Και εκείνοι άνθρωποι είναι΄΄. Ό,τι και να ΄ναι αυτός, Σομαλός, Πακιστανός, θα του πεις ΄΄δεν σου δίνω φαγητό”;». 


ΓΙΑ ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ

«Είμαι της παλιάς σχολής. Δεν τα καταφέρνω, δεν ξέρω. Είμαι... παλαιοημερολογίτης σε αυτά, δυσκολεύομαι. Πάντως το θέλω. Με βολεύει. Βλέπω την ανάγκη».

ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΡΟΚΑΤΟΧΟ ΤΟΥ

«Ήταν ένας άνθρωπος δημιουργικός, πληθωρικός με πολλά χαρίσματα. Έλεγε “ελάτε όπως είστε”. Εγώ, πηγαίνω όπως είμαι. Ακολουθώ αντίθετη πορεία. Δεν έχουμε διαφορά. Ο τρόπος αλλάζει». 
Πηγή: Τα Νεα